Η OUN και η επιχείρηση “τελικής λύσης” στην Ουκρανία
Στην πρόσφατη σχετική με την Ουκρανία ιστοριογραφία έχουν εκδηλωθεί κάποιες διαφωνίες για το εύρος της συμμετοχής των μελών της “Οργάνωσης Ουκρανών Εθνικιστών” (OUN) στα πογκρόμ κατά των Εβραίων, μετά τη γερμανική εισβολή στην ΕΣΣΔ. Μερίδα ιστορικών υποστηρίζει ότι οι Ουκρανοί εθνικιστές δεν ταυτίστηκαν με τη ναζιστική πολιτική εξολόθρευσης του εβραϊκού πληθυσμού.
Οι ίδιοι υποστηρίζουν ότι όσοι Ουκρανοί συμμετείχαν ήταν, κυρίως, απλοί κάτοικοι ή μεμονωμένες περιπτώσεις κάποιων μελών της Οργάνωσης. Αντιθέτως, αναφέρονται σε περιπτώσεις στελεχών της OUN που βοήθησαν στη διάσωση των Εβραίων, όπως ο Φιόντορ Βολκ, αντιπρόεδρος του «Ουκρανικού Γενικού Συμβουλίου Απελευθέρωσης».
Ωστόσο, όποιος ανατρέξει στα γεγονότα εκείνης της τραγικής περιόδου, θα διαπιστώσει ότι η αλήθεια είναι διαφορετική. Είναι πολλά και σοβαρά τα συμβάντα της εμπλοκής Ουκρανών σε εκκαθαριστικές επιχειρήσεις, σε όλη τη διάρκεια της γερμανικής κατοχής, και όχι μόνον στην αρχή της επιχείρησης “Μπαρμπαρόσσα”, όπως τα δύο πογκρόμ στο Λβοφ.
Η εμπλοκή αυτή έγινε είτε άμεσα, από ομάδες της OUN και αργότερα από τον “Ουκρανικό Επαναστατικό Στρατό” (UPA), είτε από την “Ουκρανική Βοηθητική Αστυνομία” (Schutzmannschaft), που σχηματίστηκε με τη συμμετοχή μελών και από τις δύο φράξιες της OUN.
Η σφαγή των παιδιών στη Μπέλα Τσέρκβα
Ένα από τα πλέον αποτρόπαια εγκλήματα που συμμετείχε η “Ουκρανική Βοηθητική Αστυνομία” ήταν η δολοφονία, στην πόλη Μπίλα Τσέρκβα (Λευκή Εκκλησιά), 90 Εβραιόπουλων, ηλικίας μερικών μηνών, έως επτά ετών. Τα παιδιά, μετά την εκτέλεση των γονιών τους, κλείστηκαν σε ένα κτίριο και έμεναν νηστικά και διψασμένα. Το κλάμα τους, ίσως ενοχλητικό, παρακίνησε τους Γερμανούς στρατιώτες να ζητήσουν από δύο καπελάνους – στρατιωτικούς ιερείς – Καθολικό και Λουθηρανό, να βρουν μία λύση.
Αυτοί απευθύνθηκαν – από τις ελάχιστες φορές που καταγράφεται μια τέτοια παρέμβαση – στον στρατάρχη Walter von Reichenau ζητώντας του την απελευθέρωση των παιδιών. Εκείνος, φανατικός αντισημίτης, έξαλλος από οργή, διέταξε την άμεση εκτέλεσή τους. Σύμφωνα με τα πρακτικά των δικών που διενεργήθηκαν μεταπολεμικά, οι διοικητές της Βέρμαχτ αρνήθηκαν να δώσουν τέτοια εντολή στους υφισταμένους τους, φοβούμενοι ότι η συμμετοχή σε μια τέτοια δολοφονία θα υπονόμευε το ηθικό τους. Η αποτρόπαια επιχείρηση τελικά ανατέθηκε στα μέλη της “Ουκρανικής Βοηθητικής Αστυνομίας”.
Στις 22 Αυγούστου 1941, τα παιδιά μεταφέρθηκαν σε έναν σκαμμένο λάκκο και εκτελέστηκαν. Όπως αφηγήθηκε το στέλεχος των SS Άουγκουστ Χέφνερ: «Ο Μπλόμπελ [Διοικητής του Sonderkommando 4a της Einsatzgruppe C, Paul Blobel] με διέταξε να εκτελέσω αυτά τα παιδιά. Τον ρώτησα: “Ποιος θα πυροβολήσει;”. Απάντησε: “Στρατιώτες των Waffen-SS”. Του είπα: “Είναι νεαροί άνδρες, πώς μπορούμε να τους εξηγήσουμε ότι πρέπει να πυροβολούν μικρά παιδιά;”. Και πρότεινα να εκτελεστούν από Ουκρανούς αστυνομικούς υπό την διοίκηση του Feldkommandant. Κανένας τους δεν αρνήθηκε… Πήγα στο άλσος… Οι στρατιώτες είχαν ήδη προλάβει να σκάψουν ένα χαντάκι… Έφεραν τα παιδιά… Οι Ουκρανοί στέκονταν τριγύρω, τρέμοντας. Ξεφόρτωσαν τα παιδιά… Τα τοποθέτησαν στην άκρη του χαντακιού και άρχισαν να πυροβολούν…».
Σύμφωνα με τον ιστορικό Κάρελ Μπέρκχοφ, μαζί με τη “Ουκρανική Βοηθητική Αστυνομία” συμμετείχαν και μέλη του “Bukovynsʹkyy kurin” (Τάγμα – ή Λόχος – της Μπουκοβίνας), ενός παραστρατιωτικού σχηματισμού της OUN(m) (υποστηρικτές της φράξιας Μέλνικ), που σχηματίστηκε κυρίως από Ουκρανούς που κατάγονταν από τη Βόρεια Μπουκοβίνα, η οποία είχε καταληφθεί από το ρουμανικό στρατό.
Το 1944, με την υποχώρηση των Γερμανών, η μονάδα αναδιοργανώθηκε και ορισμένα τμήματά της μεταφέρθηκαν στη Γαλλία για να πολεμήσουν κατά των Συμμάχων. Σήμερα, στην πόλη Τσερναφτσί, στη δυτική Ουκρανία, υψώνεται μνημείο που τιμά την “εθνική” δράση της οργάνωσης. Αλλά και ο Αντρίι Μέλνικ, που πέθανε το 1964, στο Λουξεμβούργο, τάφηκε επισήμως, μαζί με τη σύζυγό του, στις 25 Μαΐου 2026, στο Εθνικό Νεκροταφείο Μνήμης Πολέμου, στην περιοχή του Κιέβου.
Όσον αφορά τη Μπίλα Τσέρκβα, η εξόντωση των Εβραίων ολοκληρώθηκε στις 6 Σεπτεμβρίου 1941, όταν εξολοθρεύθηκε το σύνολο του εβραϊκού πληθυσμού, 4.500 άνθρωποι, συμπεριλαμβανομένων 600 παιδιών. Ωστόσο, και ο πολύς Reichenau, γόνος Πρώσων αριστοκρατών, που έδωσε τη διαταγή των εκτελέσεων, δεν άργησε να αφήσει τον μάταιο αυτόν κόσμο, καθώς τον Ιανουάριο του 1942 έπαθε εγκεφαλική αιμορραγία, και, εν συνεχεία, το αεροπλάνο που τον μετέφερε ημιθανή στη Λειψία, κατέπεσε από μηχανική βλάβη στην Πολτάβα.
Η φρίκη του Μπάμπι Γιάρ
Ένα άλλο, φρικτό, κεφάλαιο του Ολοκαυτώματος στην Ουκρανία γράφτηκε στον τόπο μαρτυρίου του Μπάμπι Γιάρ. Εκείνη την εποχή ήταν μία χαράδρα (αυτό σημαίνει η λέξη γιάρ) όπου, αμέσως μετά την είσοδο του γερμανικού στρατού στο Κίεβο και για δύο ημέρες, στις 29 και 30 Σεπτεμβρίου 1941, το Sonderkommando “4a” υπό τη διοίκηση του Paul Blobel και του Αρχιστράτηγου της Αστυνομίας Otto Rasch, με τη συμμετοχή του 45ου και του 303ου τάγματος της γερμανικής αστυνομίας, την “Ουκρανική Βοηθητική Αστυνομία”, και ντόπιων δωσίλογων, εκτέλεσαν 33.771 Εβραίους. Στον αριθμό αυτόν δεν περιλαμβάνονται τα παιδιά κάτω των 3 ετών, τα οποία επίσης δολοφονήθηκαν αδιακρίτως.
Η μαρτυρία ενός οδηγού της Βέρμαχτ είναι συγκλονιστική: «Σταμάτησα εκεί κοντά, και οι Ουκρανοί στο ξέφωτο άρχισαν να φορτώνουν το αυτοκίνητο με πράγματα. Από εκεί, είδα ότι οι Εβραίοι που έφταναν – άνδρες, γυναίκες και παιδιά – συναντήθηκαν επίσης από Ουκρανούς και κατευθύνθηκαν σε ένα μέρος όπου έπρεπε να φυλάξουν με τη σειρά τα υπάρχοντά τους, παλτά, παπούτσια, ρούχα, ακόμη και εσώρουχα. Σε κάποιο σημείο, οι Εβραίοι ήταν επίσης υποχρεωμένοι να βάλουν τα τιμαλφή τους. Όλα αυτά συνέβησαν πολύ γρήγορα: αν κάποιος καθυστερούσε, οι Ουκρανοί του ορμούσαν με κλωτσιές και γροθιές. Νομίζω ότι χρειαζόταν λιγότερο από ένα λεπτό από τη στιγμή που κάποιος έβγαζε το παλτό του μέχρι να βρεθεί εντελώς γυμνός. Δεν γινόταν διάκριση μεταξύ ανδρών, γυναικών και παιδιών… Οι γυμνοί Εβραίοι οδηγήθηκαν σε μια χαράδρα μήκους περίπου 150 μέτρων, πλάτους 30 μέτρων και βάθους 15 μέτρων. Δύο ή τρία στενά περάσματα οδηγούσαν σε αυτή τη χαράδρα, από την οποία κατέβαιναν οι Εβραίοι. Καθώς πλησίαζαν στην άκρη της χαράδρας, Γερμανοί αστυνομικοί τους άρπαζαν και τους έβαζαν πάνω στα σώματα των εκτελεσμένων Εβραίων που βρίσκονταν ήδη εκεί. Αυτό συνέβη πολύ γρήγορα. Τα πτώματα βρίσκονταν σε τακτοποιημένες σειρές. Μόλις ένας Εβραίος ξάπλωνε, ένας Γερμανός αστυνομικός τον πλησίαζε και τον πυροβολούσε στο πίσω μέρος του κεφαλιού. Οι Εβραίοι που κατέβαιναν στο φαράγγι τρομοκρατήθηκαν τόσο πολύ από αυτή την φρικτή σκηνή που αντίκριζαν που πάγωναν… Ήταν ένας ιμάντας μεταφοράς, που δεν έκανε διάκριση μεταξύ ανδρών, γυναικών ή παιδιών. Τα παιδιά έμειναν με τις μητέρες τους και εκτελέστηκαν μαζί τους… Στον λάκκο είδα πτώματα σε τρεις σειρές, μήκους περίπου 60 μέτρων η καθεμία. Δεν μπορούσα να διακρίνω πόσα στρώματα υπήρχαν, το ένα πάνω στο άλλο. Το θέαμα των σπαρακτικών, αιματοβαμμένων σωμάτων με σύγχυσε, δεν συγκράτησα λεπτομέρειες… Ενώ κάποιοι άνθρωποι γδύνονταν, και η πλειοψηφία περίμενε τη σειρά της, υπήρχε πολύς θόρυβος. Οι Ουκρανοί δεν έδιναν σημασία. Συνέχιζαν να οδηγούν βιαστικά τους ανθρώπους μέσα από τα περάσματα στη χαράδρα. Το φαράγγι δεν ήταν ορατό από το σημείο όπου γινόταν το γδύσιμο, καθώς ήταν περίπου 150 μέτρα από την πρώτη ομάδα ανθρώπων. Επιπλέον, φυσούσε δυνατός άνεμος και έκανε πολύ κρύο. Δεν ακούγονταν οι πυροβολισμοί από το φαράγγι… Όλο και περισσότεροι άνθρωποι έφταναν από την πόλη, και προφανώς δεν υποψιάζονταν τίποτα, πιστεύοντας ότι απλώς τους μετεγκαθιστούσαν…».
Οι μαζικές εκτελέσεις εξακολούθησαν και τις επόμενες ημέρες, και γενικά μέχρι οι Γερμανοί να εγκαταλείψουν το Κίεβο.
Ποιοι εκτελέστηκαν
Στους εκτελεσμένους του Μπάμπι Γιάρ συμπεριλαμβάνονταν επίσης Ρώσοι, Ουκρανοί, και πολλοί τσιγγάνοι, ακόμη και μέλη της OUN, της ομάδας του Μέλνικ, όταν αργότερα προέκυψαν διαφωνίες με τη γερμανική διοίκηση. Οι εκτιμήσεις για τον συνολικό αριθμό των θυμάτων, μεταξύ 1941 και 1943, κυμαίνονται από 70 έως 200 χιλιάδες. Η ασάφεια αυτή οφείλεται και στο γεγονός ότι οι Ναζί, πριν αποχωρήσουν από το Κίεβο, επιχείρησαν να εξαφανίσουν τα στοιχεία από τις φρικαλεότητες που διέπραξαν. Έστησαν φούρνους που έκαιγαν τα λείψανα για να μη μείνουν ίχνη.
Η επιχείρησή τους όμως δεν έμεινε κρυφή, διότι τη νύχτα της 29ης Σεπτεμβρίου 1943, 329 θανατοποινίτες που εργάζονταν στους φούρνους, εξεγέρθηκαν. Απ’ αυτούς σκοτώθηκαν οι 311, όμως οι 18 κατόρθωσαν να δραπετεύσουν και έγιναν μάρτυρες του γερμανικού σχεδίου.
Ας σημειωθεί, επίσης, ότι ο διοικητής της Αστυνομίας του Κιέβου Αντρίι Όρλικ (πραγματικό όνομα Ανατόλι Κόνκελ) απολύθηκε λίγο μετά τις εκτελέσεις του Σεπτεμβρίου του 1941. Ο άνθρωπος αυτός, προς το τέλος του πολέμου, υπηρέτησε στη Μεραρχία SS Γαλικίας με τον βαθμό του λοχαγού. Συνελήφθη από τους Δυτικούς Συμμάχους και κρατήθηκε σε στρατόπεδο στο Ρίμινι της Ιταλίας. Αργότερα, όπως πολλοί άλλοι μαχητές της Μεραρχίας Γαλικίας, μετανάστευσε στο Ηνωμένο Βασίλειο, όπου έζησε το υπόλοιπο του βίου του, μέχρι το 1989, που πέθανε στο Μπέρμιγχαμ, σε ηλικία ενενήντα ετών.
Η εξόντωση του Ρίβνε
Η πόλη Ρίβνε στις 28 Ιουνίου 1941 καταλήφθηκε από γερμανικά στρατεύματα και στις 20 Αυγούστου, ανακηρύχθηκε πρωτεύουσα του Reichskommissariat της Ουκρανίας. Τότε, οι 25.000 Εβραίοι αποτελούσαν το μισό του πληθυσμού της πόλης. Το σχέδιο της τελικής λύσης (Endlösung) τέθηκε και εδώ σε εφαρμογή. Στις 6 και 7 Νοεμβρίου 1941, στο δάσος Σοσένσκι κοντά στο Ρίβνε, 15.000-18.000 Εβραίοι εκτελέστηκαν από τη μονάδα Einsatzkommando 5 και το 320ό Τάγμα της “Ουκρανικής Αστυνομίας Τάξης”, όπως είχε μετονομαστεί η βοηθητική αστυνομία.
Λίγο πριν, τον Σεπτέμβριο του 1941, ο Ulas Samchuk, εκδότης της Volyn, κύριας ουκρανόφωνης εφημερίδας του Reichskommissariat της Ουκρανίας, που εκδιδόταν στο Ρίβνε, έγραφε: «Όλα τα [ξένα] στοιχεία που ζουν στη γη μας, είτε είναι Εβραίοι είτε Πολωνοί, πρέπει να εξοντωθούν. Αυτή τη στιγμή, λύνουμε το εβραϊκό ζήτημα και αυτή η απόφαση αποτελεί μέρος του σχεδίου [του Ράιχ] για την πλήρη ανοικοδόμηση της Ευρώπης». Εκτός από τους περισσότερους από 17.000 ενήλικες που βρέθηκαν σε έναν ομαδικό τάφο, οι σοβιετικές εγκληματολογικές έρευνες μετά τον πόλεμο αποκάλυψαν επίσης έναν άλλο, κοντινό στον προηγούμενο, χώρο ταφής όπου βρέθηκαν περίπου 6.000 Εβραιόπουλα.
Ενώ η πλειονότητα των ενηλίκων συνήθως πυροβολούνταν στο πίσω μέρος του κεφαλιού, τα περισσότερα παιδιά σκοτώνονταν σπάζοντας τον λαιμό τους, τρυπώντας με ξιφολόγχη ή θάβονταν κυριολεκτικά ζωντανά κάτω από το βάρος άλλων σωμάτων. Για το όλο θέμα της σφαγής στο Σοσένσκι είναι άκρως κατατοπιστικό το βιβλίο του Jeffrey Burds: The Massacre at Sosenki Forest, November 1941 (2013). Η σφαγή στο δάσος Σοσένσκι αποτέλεσε μία από τις εξήντα τέσσερις παρόμοιες ενέργειες στην Ουκρανική ΣΣΔ από την 1η Σεπτεμβρίου έως τις 31 Δεκεμβρίου 1941, κατά τις οποίες, υπολογίζεται ότι έχασαν την ζωή τους 441.414 άνθρωποι.
Η συμμετοχή οργανωμένων ουκρανικών ομάδων σε ανάλογες εγκληματικές ενέργειες θα συνεχιστεί και τα επόμενα χρόνια. Ένα από τα χαρακτηριστικότερα παραδείγματα είναι η συμμετοχή του 118ου ουκρανικού Τάγματος Αστυνομίας στην πυρπόληση ολόκληρου του πληθυσμού του χωριού, 149 άτομα, συμπεριλαμβανομένων 75 παιδιών, στο Χατίν της Λευκορωσίας (22 Μαρτίου 1943). Βεβαίως, οι δυνάμεις του UPA βαρύνονται και με τη δολοφονία, την περίοδο 1943-45, περίπου 100.000 Πολωνών και μελών άλλων μειονοτήτων στην περιοχή της Βολυνίας, σε μια επιχείρηση εθνοκάθαρσης, την οποία οι Πολωνοί χαρακτηρίζουν ως γενοκτονία.
Καναδάς: Ασφαλές καταφύγιο Ουκρανών μαχητών
Μέχρι το τέλος του Β΄παγκοσμίου πολέμου, δύο χιλιάδες μέλη της Μεραρχίας της Γαλικίας, που πολέμησε στο πλάι των ναζιστικών στρατευμάτων μεταφέρθηκαν ως αιχμάλωτοι πολέμου στο Ρίμινι της Ιταλίας. Προηγουμένως, τον Αύγουστο του 1944, 1.000 έως 1.300 μέλη των “Diviziinyky” είχαν ενταχθεί στην 5η Μεραρχία SS-Panzer Wiking και έλαβαν ενεργό μέρος, έως τον Νοέμβριο του 1944, στη συντριβή της εξέγερσης της Βαρσοβίας.
Από την Ιταλία, και με βρετανική πρωτοβουλία, πρώην μαχητές της Μεραρχίας της Γαλικίας εγκαταστάθηκαν στον Καναδά. Το ίδιο συνέβη και για χιλιάδες μέλη της OUN και του UPA. Για να ξεπλυθούν οι αμαρτίες του παρελθόντος, οι Ουκρανοί βετεράνοι εμφανίζονταν συστηματικά ως μαχητές της «εθνικής απελευθέρωσης» και ταυτόχρονα θύματα του ναζισμού και του «άθεου κομμουνισμού». Η όλη επιχείρηση είχε διττό στόχο.
Αφενός, οι νεήλυδες θα έπρεπε να επικρατήσουν στην έως τότε ουκρανική διασπορά που είχε αριστερή πολιτική απόκλιση. Αφετέρου, και κατά κύριο λόγο, για να οργανωθεί ένα χρήσιμο κέντρο πίεσης εναντίον της Σοβιετικής Ένωσης, στο πλαίσιο του Ψυχρού Πολέμου. Η εύνοια, υλική και ιδεολογική, του καναδικού κράτους, έδωσε τη δυνατότητα στις ουκρανικές οργανώσεις να αποκτήσουν σοβαρή επιρροή ακόμη και στην εσωτερική πολιτική κατάσταση.
Ο ρόλος της ουκρανικής διασποράς στον Καναδά αναβαθμίστηκε ραγδαία τη δεκαετία του 1980, όταν ανέλαβε την επιτάχυνση των διαδικασιών διάλυσης της ΕΣΣΔ, μέσω της υποστήριξης του ουκρανικού εθνικισμού στην ίδια την ΣΣΔ της Ουκρανίας. Με την ανακήρυξη της ανεξάρτητης Ουκρανίας οι παρεμβάσεις των Ουκρανοκαναδών εντάθηκαν στο έπακρο και σε κάθε επίπεδο της πολιτικής, οικονομικής και πνευματικής ζωής της Ουκρανίας. Στόχος τους ήταν η μεταμόρφωση του κράτους, με βάση τις ιδεολογικές παρακαταθήκες της OUN, και, βέβαια, η ένταξή του στο ΝΑΤΟ.
Κύριος σύνδεσμος μεταξύ της καναδικής κυβέρνησης και της ουκρανικής ομογένειας, που αριθμεί 1,2 εκατομμύρια μέλη, είναι το Ουκρανο-Καναδικό Κογκρέσο (UCC). Η οργάνωση έχει σημαντική επιρροή στην πολιτική ζωή του Καναδά, ενώ εισπράττει από την ίδρυσή της το 1940 κρατική χρηματοδότηση. Ένας από τους πλέον αναγνωρισμένους ιστορικούς της ιστορίας της Ουκρανίας, ο Ουκρανοκαναδός John-Paul Himka, το 2010, περιέγραψε το UCC ως «φύλακες της κληρονομιάς [OUN-UPA]» που «τοποθετούν την εξύμνηση αυτών των ακροδεξιών εθνικιστών στο επίκεντρο του ουκρανικού εθνικού σχεδίου ταυτότητας».
Να σημειωθεί ότι ο Himka, άλλαξε ριζικά τις απόψεις του σχετικά με την OUN και τον UPA από τα μέσα της δεκαετίας του 1990, μετά από τις επιστημονικές έρευνες που διεξήγαγε. Ανάμεσα στα βιβλία του, ξεχωρίζει το Ukrainian Nationalists and the Holocaust: OUN and UPA’s Participation in the Destruction of Ukrainian Jewry, 1941–1944 (2021).
Ο “αξιοσέβαστος” παππούς
Η εντυπωσιακή επιρροή της OUN στις δομές εξουσίας του Καναδά αποκαλύφθηκε σε δύο χαρακτηριστικές περιπτώσεις. Στην πρώτη, πρωταγωνίστρια ήταν η Chrystia Freeland, υπουργός, μεταξύ άλλων Εξωτερικών και Οικονομικών, από το 2015 έως το 2025 κατά τη διάρκεια των πρωθυπουργιών του Τζάστιν Τριντό και του Μαρκ Κάρνεϊ, αλλά και Αντιπρόεδρος της κυβέρνησης Τριντό. Πρόκειται για πολιτικό πρόσωπο με πολύ ισχυρό αποτύπωμα στην εξωτερική πολιτική του Καναδά και όχι μόνον.
Η, ουκρανικής καταγωγής πολιτικός, σε άρθρο της το 2015, είχε αφηγηθεί ότι οι παππούδες της, από την πλευρά της μητέρας της, έφυγαν από τη Δυτική Ουκρανία. αφότου Χίτλερ και Στάλιν υπέγραψαν το σύμφωνο μη επίθεσης το 1939. Εν συνεχεία, όμως, αποκαλύφθηκε πως ο παππούς της, Mykhailo Khomyak, μετανάστευσε στον Καναδά μετά το 1945, και μάλιστα από την κατεχόμενη από τους Γερμανούς Πολωνία, όπου είχε αναπτύξει «εξαιρετική» δράση.
Συγκεκριμένα, για πέντε χρόνια, από το 1940 έως και τους πρώτους μήνες του 1945, εξέδιδε, στην Κρακοβία, την Krakowskie Vesti, πολιτικό όργανο της «Ουκρανικής Κεντρικής Επιτροπής» (UCC), που ελεγχόταν από την OUN(m), την φράξια του Μέλνικ. Μέσα από τις σελίδες του εντύπου αυτού εξυμνούσε τον Χίτλερ, ενώ στήριξε τον σχηματισμό της Μεραρχίας της Γαλικίας, μετά από πρόταση της OUN, με αφορμή την ήττα της Βέρμαχτ στο Στάλινγκραντ. Συγκεκριμένα, στις 16 Μαΐου 1943, η εφημερίδα έγραφε:
«Έφτασε η πολυαναμενόμενη στιγμή που ο ουκρανικός λαός θα έχει και πάλι την ευκαιρία να βγει με τα όπλα στα χέρια για να πολεμήσει τον χειρότερο εχθρό του, τον Μπολσεβικισμό. Ο Φύρερ του Μεγάλου Γερμανικού Ράιχ συμφώνησε να σχηματίσει μια ξεχωριστή ουκρανική εθελοντική στρατιωτική μονάδα με την ονομασία “Μεραρχία Πεζικού SS ‘Γαλικία'”… Πρέπει να σταθείτε δίπλα στον αήττητο γερμανικό στρατό και να καταστρέψετε το θηρίο των Μπολσεβίκων μια για πάντα…».
Ταυτόχρονα, η εφημερίδα υποκινούσε ανελλιπώς το μίσος κατά των Εβραίων δημοσιεύοντας συστηματικά σκληρό αντισημιτικό υλικό. “Συμπτωματικά”, η εφημερίδα του τυπωνόταν σε πιεστήριο που κατασχέθηκε από την εβραϊκή εφημερίδα Nowy Dzennik, της οποίας οι ιδιοκτήτες δολοφονήθηκαν αργότερα στο στρατόπεδο θανάτου Belzec. Γενικώς, οι διώξεις των Εβραίων βόλεψαν τον Khomyak, καθώς είχε εγκατασταθεί και στο πολυτελές διαμέρισμα ενός πλούσιου Εβραίου, του δρ Φινκελστάιν.
Άλλωστε, η πρακτική αυτή, της υπεξαίρεσης της εβραϊκής περιουσίας, ήταν ευρέως διαδεδομένη από τους συνεργάτες των Γερμανών στα κατεχόμενα εδάφη. Γι’ αυτό και η Krakowskie Vesti, του “αξιοσέβαστου” παππού της Freeland, επέμεινε ιδιαίτερα στη δήμευση εβραϊκής ιδιοκτησίας. Σε κάθε περίπτωση, πρόσφατα, στις 5 Ιανουαρίου 2026, ο ίδιος ο Ζελένσκι ανακοίνωσε τον διορισμό της Freeland ως άμισθης οικονομικής συμβούλου της κυβέρνησής του.
Ο βετεράνος “ήρωας”
Δεύτερο χαρακτηριστικό γεγονός, ενδεικτικό της επίδρασης των Ουκρανών εμιγκρέδων στο πολιτικό σύστημα του Καναδά, έλαβε χώρα στις 22 Σεπτεμβρίου 2023, κατά τη διάρκεια κοινής συνεδρίασης των δύο σωμάτων του Καναδικού Κοινοβουλίου, προς τιμήν του Ζελένσκι που επισκεπτόταν επισήμως την χώρα.
Σε αυτήν τη συνεδρίαση ο Πρόεδρος της Βουλής των Κοινοτήτων Άντονι Ρότα ανακοίνωσε την παρουσία ενός ειδικού προσκεκλημένου στο θεωρείο: «Έχουμε εδώ, στην αίθουσα, σήμερα έναν Ουκρανο-Καναδό βετεράνο πολέμου από τον β΄ παγκόσμιο πόλεμο που πολέμησε για την ουκρανική ανεξαρτησία εναντίον των Ρώσων και συνεχίζει να υποστηρίζει τα στρατεύματα σήμερα, ακόμη και στην ηλικία των 98 ετών». Ο Ρότα πρόσθεσε: «Είναι ένας Ουκρανός ήρωας, ένας Καναδός ήρωας, και τον ευχαριστούμε για όλες τις υπηρεσίες του». Ο ενθουσιασμός στο Καναδικό Κοινοβούλιο ξέσπασε ασυγκράτητος, και οι παριστάμενοι όρθιοι χειροκροτούσαν παρατεταμένα.
Σύντομα, όμως, το Associated Press αναγνώρισε τον άνδρα. Επρόκειτο για τον Yaroslav Hunka μαχητή της 14 Waffen-Grenadier-Division der SS (Μεραρχία Γαλικίας)! Μοιραία οι αποκαλύψεις προκάλεσαν πολιτική αναστάτωση, ιδιαιτέρως μετά τις εύλογες αντιδράσεις εβραϊκών οργανώσεων και της πολωνικής κυβέρνησης. Ο Τριντό απέσεισε από πάνω του τις ευθύνες, και ο Ρότα αναγκάστηκε να παραιτηθεί, ζητώντας συγγνώμη. Παρέλειψε, ωστόσο, να αναφέρει ότι ο γιός του βετεράνου των Waffen-SS, Μάρτιν Χούνκα, ήταν ένας από τους σταθερούς χορηγούς του από τις αρχές της πολιτικής του καριέρας…
