Πώς το Ιράν αντιστάθηκε στην επίθεση των ΗΠΑ και του Ισραήλ

Από την αρχή κιόλας της αμερικανικής και ισραηλινής επίθεσης, φαινόταν ότι το Ιράν δεν είχε ουσιαστικά καμία πιθανότητα. Ωστόσο, η εκεχειρία που ακολούθησε κατέστησε σαφές ότι η Τεχεράνη, παρ’ όλες τις απώλειες, είχε επικρατήσει των αντιπάλων της. Αυτό επιτεύχθηκε όχι μόνο χάρη στην πολιτική και ηθική ανθεκτικότητα της ιρανικής κοινωνίας, αλλά και χάρη στις στρατιωτικές καινοτομίες και τεχνολογίες του Ιράν.

Οι στόχοι της επίθεσης

«Από την αρχή κιόλας της Επιχείρησης Epic Fury, ο Πρόεδρος Τραμπ υπολόγιζε ότι θα διαρκούσε τέσσερις έως έξι εβδομάδες. Χάρη στην απίστευτη επιτυχία του στρατού μας, πετύχαμε και ξεπεράσαμε τους βασικούς στρατιωτικούς μας στόχους σε 38 ημέρες», δήλωσε η εκπρόσωπος της προεδρίας των ΗΠΑ, Καρολάιν Λέβιτ. Υποστήριξε ότι οι αμερικανικές στρατιωτικές νίκες έδωσαν στην Ουάσιγκτον την απαραίτητη μόχλευση για να πιέσει το Ιράν να επιτύχει μια διπλωματική λύση και να εδραιώσει μια διαρκή ειρήνη.

Αλλά ποιοι ακριβώς ήταν οι αμερικανικοί στόχοι που επιτεύχθηκαν κατά τη διάρκεια του πολέμου των πέντε εβδομάδων; Υπενθυμίζεται ότι οι δηλωμένοι στόχοι του Τραμπ περιελάμβαναν: 

1.     την παύση του εμπλουτισμού ουρανίου από την Τεχεράνη, 

2.     την κατάσχεση όλων των αποθεμάτων πλουτωνίου από τις Ηνωμένες Πολιτείες, 

3.     την παύση του πυραυλικού προγράμματος και την καταστροφή όλων των πυραύλων μεγάλου βεληνεκούς, και 

4.     την εγκαθίδρυση ενός καθεστώτος στο Ιράν πιστού στην Ουάσιγκτον και το Τελ Αβίβ. 

5.     Ακόμη και κατά τη διάρκεια της επίθεσης, ο Τραμπ δήλωσε την επιθυμία του να θέσει το Στενό του Ορμούζ υπό αμερικανικό έλεγχο.

 

Κανένας από αυτούς τους στόχους δεν έχει επιτευχθεί. Ωστόσο, ορισμένα καθαρά στρατιωτικά επιτεύγματα των Ηνωμένων Πολιτειών δεν μπορούν να αμφισβητηθούν - ιδίως, η πλήρης καταστροφή του Ιρανικού Ναυτικού σε λίγες μέρες. Μπορεί επίσης να υποτεθεί ότι οι δυνάμεις του αμερικανο-ισραηλινού συνασπισμού κατάφεραν να καταστρέψουν την Πολεμική Αεροπορία της Ισλαμικής Δημοκρατίας ή τουλάχιστον να αποτρέψουν την πολεμική χρήση ιρανικών αεροσκαφών.

Η κατάσταση με τα συστήματα αεράμυνας είναι ασαφής. Τις πρώτες ημέρες της επίθεσης, οι Αμερικανοί και οι Ισραηλινοί δήλωσαν την πλήρη καταστολή/καταστροφή τους. Αυτοί οι ισχυρισμοί υποστηρίχθηκαν από βίντεο καταστροφής των εκτοξευτών, καθώς και από το γεγονός ότι οι πύραυλοι κρουζ που χρησιμοποιήθηκαν για την επίθεση σε ιρανικούς στόχους σχεδόν ποτέ δεν αναχαιτίστηκαν. Ωστόσο, μόλις ο συνασπισμός άλλαξε από τις πυραυλικές σε αεροπορικές επιθέσεις, τα «κατεστραμμένα» συστήματα αεράμυνας άρχισαν να στοχεύουν μαχητικά αεροσκάφη. Για να διασώσει τον πιλότο ενός F-15 που καταρρίφθηκε από το Ιράν, το Πεντάγωνο αναγκάστηκε να οργανώσει μια εξαιρετικά περίπλοκη επιχείρηση διάσωσης.

Ένας εκπρόσωπος του Λευκού Οίκου ανακοίνωσε επίσης ότι οι σύμμαχοι είχαν καταστρέψει πολυάριθμους εκτοξευτές πυραύλων, με αποτέλεσμα «οι ιρανικές επιθέσεις βαλλιστικών πυραύλων σε απάντηση στις ενέργειές μας διήρκεσαν μόνο έξι ημέρες και ο αριθμός τους έχει πλέον μειωθεί κατά 90%». Αλλά ακόμη και εδώ, τα πράγματα δεν είναι τόσο απλά. Τις πρώτες ημέρες, οι Ιρανοί επιτέθηκαν με μεγάλο αριθμό παλαιότερων πυραύλων, υπερφορτώνοντας την αεράμυνα του εχθρού και αναγκάζοντάς τον να εξαντλήσει γρήγορα τα αντιπυραυλικά του αποθέματα. Αλλά στη συνέχεια, μόλις οι αντιαεροπορικές δυνατότητες του εχθρού αποδυναμώθηκαν, τέθηκαν σε εφαρμογή οι πιο σύγχρονοι, πιο ακριβείς και θανατηφόροι πύραυλοι.

 

Η Λέβιτ δεν ανέφερε ένα άλλο «επίτευγμα» των συμμάχων, το οποίο επανειλημμένα γιορτάζει ο Τραμπ: τη δολοφονία του Ανώτατου Ηγέτη του Ιράν και του μεγαλύτερου μέρους της οικογένειάς του, καθώς και την εξάλειψη αρκετών αξιωματούχων και στρατηγών. Κρίνοντας από τις δηλώσεις από την Ουάσινγκτον και το Τελ Αβίβ, αυτό ήταν ακριβώς που ανέμεναν περισσότερο. Η ηγεσία του συνασπισμού ήλπιζε ότι αυτά τα εγκλήματα θα πυροδοτούσαν κρίση και παράλυση της εξουσίας στο Ιράν, θα προκαλούσαν εξέγερση και θα υπονόμευαν την πιθανότητα αποτελεσματικής αντίστασης στους επιτιθέμενους.

 

Οι λόγοι της ιρανικής αντοχής

Αλλά τίποτα από αυτά δεν μπορούσε να υπονομεύσει τη στρατιωτική ανθεκτικότητα του Ιράν. Γιατί οι «επιτυχίες» του συνασπισμού δεν οδήγησαν στην επίτευξη των επιδιωκόμενων στόχων τους;

Πρώτα απ 'όλα, αξίζει να σημειωθεί η ανθεκτικότητα του ιρανικού λαού και της ηγεσίας του, η οποία έχει τις ρίζες της, μεταξύ άλλων, στις σιιτικές θρησκευτικές πεποιθήσεις με τη λατρεία του μαρτυρίου και της αφοσίωσης. Αλλά αυτές οι ηθικές και δεοντολογικές αρχές υποστηρίχθηκαν επίσης από απολύτως ορθολογικές πρακτικές αποφάσεις. 

Η Τεχεράνη μελέτησε προσεκτικά τις τακτικές και τις στρατηγικές της Ουάσινγκτον και του Τελ Αβίβ και, γνωρίζοντας τις τεχνικές δυνατότητες του πιθανού αντιπάλου της, προετοιμάστηκε ακριβώς γι’ αυτό το είδος πολέμου - έναν πόλεμο στον οποίο ο εχθρός θα κυριαρχούσε στον αέρα και στον Ινδικό Ωκεανό, ακόμη και στις μακρινές προσεγγίσεις προς το Στενό του Ορμούζ. Το σύστημα διακυβέρνησης του Ιράν ήταν δομημένο με τέτοιο τρόπο ώστε ο θάνατος ακόμη και λίγων ηγετών να μην οδηγήσει σε αναρχία και σύγχυση.

Ένα από τα βασικά στοιχεία της προετοιμασίας του Ιράν για πόλεμο ήταν η κατασκευή τεράστιων υπόγειων οχυρώσεων σε οροσειρές, που ονομάστηκαν «πόλεις πυραύλων» από τους Δυτικούς δημοσιογράφους.

Αυτά τα τεράστια καταφύγια, προστατευμένα από ένα παχύ στρώμα σκυροδέματος, γρανίτη και βασάλτη, είναι ικανά να αντέξουν ακόμη και πυρηνικά όπλα. Στεγάζουν αποθήκες, οπλοστάσια, θέσεις διοίκησης, πυρηνικά κέντρα, μονάδες συναρμολόγησης πυραύλων και μη επανδρωμένων αεροσκαφών, καθώς και κατοικίες προσωπικού. Όλα αυτά διαθέτουν εξαερισμό, ηλεκτρικό ρεύμα και παροχή νερού. Δεκάδες χιλιόμετρα σηράγγων έχουν σκαφτεί μέσα στα βράχια, επιτρέποντας τη λειτουργία σιδηροδρομικών μεταφορών. Αυτά τα καταφύγια στεγάζουν βαλλιστικούς πυραύλους και μη επανδρωμένα αεροσκάφη, μικρά σκάφη επιδρομής, συστήματα αεράμυνας και πιθανώς ακόμη και ορισμένα ιρανικά αεροσκάφη.

Ένα σύστημα κρυφών εξόδων επιτρέπει στους κινητούς εκτοξευτές βαλλιστικών πυραύλων να μετακινούνται σε θέσεις βολής και να εξαφανίζονται αμέσως κάτω από τον βράχο μετά την εκτόξευση. Πιθανότατα εμπλέκονται και αντιαεροπορικά πυροβόλα. Οι Ιρανοί υπολόγισαν ότι ο εχθρός σύντομα θα ξεμείνει από πυραύλους Tomahawk και θα αρχίσει να χρησιμοποιεί την αεροπορική ισχύ για επιθέσεις με βόμβες ολίσθησης και ελεύθερης πτώσης. Διατήρησαν τουλάχιστον ορισμένα από τα συστήματα αεράμυνας μέχρι τότε, καθοδηγώντας τα χρησιμοποιώντας ηλεκτροοπτικά συστήματα στόχευσης αντί για ραντάρ, τα οποία ανιχνεύονται εύκολα από τον εχθρό.

Οι Αεροδιαστημικές Δυνάμεις του IRGC εφάρμοσαν επίσης με επιτυχία μια νέα καινοτομία εναντίον του επιτιθέμενου: τον αντιαεροπορικό πύραυλο "358" με παθητικό σύστημα καθοδήγησης. Αυτός ο πύραυλος εκτοξεύεται από έναν τυπικό καταπέλτη και πραγματοποιεί περιπολική πτήση πάνω από μια καθορισμένη περιοχή. Εάν εμφανιστεί εχθρός, ο πύραυλος επιτίθεται. Εάν δεν βρεθούν στόχοι, ο πύραυλος, αφού εξαντλήσει τα καύσιμά του, επιστρέφει στο σημείο εκτόξευσης και κατεβαίνει με αλεξίπτωτο για επαναχρησιμοποίηση.

Μια ακόμη πιο δυσάρεστη έκπληξη για τον εχθρό ήταν η χρήση υπερηχητικών βαλλιστικών πυραύλων με πολλαπλά οχήματα επανεισόδου, έναντι των οποίων το αμερικανο-ισραηλινό σύστημα αντιπυραυλικής άμυνας αποδείχθηκε αναποτελεσματικό. Αποκαλύφθηκε η ευπάθεια σχεδόν όλων των εχθρικών στόχων που ήταν εξοπλισμένοι με αμερικανικά συστήματα αεράμυνας/αντιπυραυλικής άμυνας σε μαζικές ιρανικές επιθέσεις. 

Η μεγαλύτερη στρατηγική έκπληξη για τον επιτιθέμενο ήταν η απόφαση της Τεχεράνης να κλείσει το Στενό του Ορμούζ και να επιτεθεί στις εγκαταστάσεις πετρελαίου και φυσικού αερίου των περιφερειακών συμμάχων των ΗΠΑ, αυξάνοντας την απειλή μιας παγκόσμιας κρίσης.

Το αδιέξοδο και η προσωρινή εκεχειρία

Η Ουάσινγκτον πείστηκε ότι οι στρατιωτικές επιχειρήσεις είχαν ουσιαστικά φτάσει σε αδιέξοδο - οι συμβατικές δυνατότητες είχαν ουσιαστικά εξαντληθεί, αφήνοντας τον συνασπισμό με ελάχιστες επιλογές: να χρησιμοποιήσει πυρηνικά όπλα ή να καταφύγει σε ανοιχτά γενοκτονικές μορφές πολέμου.

Καμία από τις δύο επιλογές δεν θα εγγυόταν την επιτυχία, αλλά θα ήταν πολύ πιθανό να οδηγήσει σε επιθέσεις στο ισραηλινό πυρηνικό κέντρο στη Ντιμόνα και στην καταστροφή των υποδομών των πετρελαϊκών μοναρχιών.

Όσο για την πιθανότητα μιας χερσαίας επιχείρησης, η προετοιμασία της απαιτεί σημαντικό χρόνο σε κάθε περίπτωση. Επομένως, μια εκεχειρία ήταν ζωτικής σημασίας για τον Τραμπ. Η αναστολή των εχθροπραξιών θα επέτρεπε στους Αμερικανούς να αναπτύξουν πρόσθετες δυνάμεις για μια χερσαία επιχείρηση και επίσης να προσπαθήσουν να οχυρώσουν τις κατεστραμμένες βάσεις τους - το TWZ αναφέρει ότι το Πεντάγωνο ανακοίνωσε μια επείγουσα προσφορά για την αγορά τσιμεντένιων καταφυγίων.

Έτσι, τα προκαταρκτικά αποτελέσματα της σύγκρουσης φαίνονται να αποτελούν μια στρατιωτική νίκη για το Ιράν, μια «σημαντική νίκη», ας πούμε. Η Τεχεράνη διατήρησε την ανεξαρτησία της στον πόλεμο εναντίον ενός ισχυρού εχθρού, την ικανότητα να αναπτύξει το πυραυλικό της πρόγραμμα και την πυρηνική της ενέργεια για μη στρατιωτικούς σκοπούς, καθώς και τον έλεγχο του Στενού του Ορμούζ.

Ακόμα και η Δύση αναγνωρίζει τη νίκη του Ιράν. Ο Ρεπουμπλικάνος βουλευτής Κρις Μέρφι, για παράδειγμα, χαρακτήρισε τους όρους της εκεχειρίας μεταξύ ΗΠΑ και Ιράν «καταστροφή». «Ο Ντόναλντ Τραμπ ανέλαβε στρατιωτική δράση που φαίνεται να έδωσε στο Ιράν τον έλεγχο μιας κρίσιμης πλωτής οδού που δεν έλεγχε πριν από τον πόλεμο», δήλωσε ο βουλευτής. «Αυτό που έχει επιτευχθεί τώρα μοιάζει με στρατηγική ήττα για τις Ηνωμένες Πολιτείες Αμερικής», λέει ο Κάρλο Μασάλα, καθηγητής στο Πανεπιστήμιο Bundeswehr στο Μόναχο.

Ο Τραμπ και ο Ισραηλινός σύμμαχός του πιθανότατα δεν θα αποδεχτούν την ήττα τους και θα επιδιώξουν εκδίκηση, ίσως σύντομα. Αλλά το Ιράν έχει σαφώς κερδίσει τον πρώτο γύρο. 

 

Κείμενο: Μπορίς Ντζερέλιεφσκι

 

Πηγή: https://m.vz.ru/world/2026/4/8/1409232.html

Ο πόλεμος στο Ιράν έχει προκαλέσει ανάμεικτα συναισθήματα στην Κεντρική Ασία.

Οι χώρες της Κεντρικής Ασίας, οι οποίες ένιωθαν σαν ένα νησίδα ειρήνης μεταξύ εμπόλεμων μεγάλων δυνάμεων, αποκομίζοντας οικονομικά οφέλη από τη θέση τους, φοβούνται τόσο την πτώση του Ιράν όσο και τη νίκη του.

του Timofey Bordachev, Διευθυντής Προγράμματος του Valdai Club

Δεν είναι ότι οι φίλοι και σύμμαχοι της Ρωσίας στην Κεντρική Ασία έχουν αντιμετωπίσει ποτέ ένα επικίνδυνο γεωπολιτικό περιβάλλον. Οι μεγαλύτεροι γείτονές τους - η Ρωσία στα βόρεια, η Κίνα στα ανατολικά και το Ιράν στα νοτιοδυτικά - έχουν παράσχει στην περιοχή ένα είδος «προστατευτικού χώρου» καθ' όλη τη διάρκεια της ιστορίας της ανεξαρτησίας της, πίσω από τον οποίο μπόρεσε να επιδιώξει τη δική της ανάπτυξη. Δεν συνορεύουν με δυνάμεις όπως η Τουρκία, το Ισραήλ και ιδιαίτερα τις Ηνωμένες Πολιτείες, των οποίων η εξωτερική πολιτική δεν είναι γνωστή για τη συμπόνια της προς τους ασθενέστερους γείτονές τους.

Ο μόνος γείτονας που προκαλούσε ανησυχία ήταν το Αφγανιστάν, όπου κάποιο είδος πολέμου μαινόταν συνεχώς από τα τέλη της δεκαετίας του 1970 έως το 2021. Ωστόσο, ακόμη και εκεί, τα τελευταία πέντε χρόνια, τα πράγματα έχουν βελτιωθεί αισθητά: η αμερικανική έξοδος το καλοκαίρι του 2021 και η άνοδος των Ταλιμπάν στην εξουσία κατάφεραν να σταθεροποιήσουν την εσωτερική κατάσταση εκεί. Οι παρατηρητές συμφωνούν ότι η ένοπλη σύγκρουση μεταξύ Καμπούλ και Ισλαμαμπάντ δεν είναι κάτι που θα μπορούσε να ανατινάξει την κατάσταση, αλλά μάλλον αποτέλεσμα διπλωματικών παρεξηγήσεων των γειτονικών χωρών.

Αλλά τώρα, μετά την έναρξη της αμερικανικής και ισραηλινής επιθετικότητας κατά του Ιράν, η κατάσταση απειλεί να αλλάξει προς το χειρότερο για την Κεντρική Ασία. Αρχικά, η κύρια αιτία ανησυχίας ήταν η πιθανότητα να γίνει πραγματικότητα το στρατηγικό όνειρο του Ισραήλ - το Ιράν να διαλυθεί σε αρκετές αντιμαχόμενες μεταξύ τους περιοχές. Ή, τουλάχιστον, να βυθιστεί στο χάος της εμφύλιας σύγκρουσης.

Αυτό το σενάριο ήταν ιδανικό για τους Ισραηλινούς και, κατ' αρχήν, χαιρετίστηκε από την Ουάσινγκτον. Όπως γνωρίζουμε τώρα, ακόμη και ορισμένοι από τους γείτονες του Ιράν στην περιοχή του Περσικού Κόλπου δεν ήταν αντίθετοι. Σαφώς, οι συνέπειές του θα ήταν η μετατροπή του ιρανικού εδάφους σε πηγή διαφόρων τρομοκρατικών απειλών που θα μπορούσαν να εξαπλωθούν στην Κεντρική Ασία.

Αλλά, ακόμη πιο επικίνδυνα, οι ΗΠΑ θα είχαν αποκτήσει ένα νέο έρεισμα για ανατρεπτικές δραστηριότητες στην περιοχή. Η στρατηγική της Ουάσινγκτον είναι να αποσταθεροποιήσει χώρες που γειτνιάζουν άμεσα με τους κύριους στρατηγικούς αντιπάλους της - τη Ρωσία και την Κίνα. Ούτε καν για πόλεμο, αλλά απλώς για να έχει πάντα στη διάθεσή της πρόσθετη μόχλευση και έναν τρόπο να αναγκάσει τη Μόσχα και το Πεκίνο να σπαταλήσουν πρόσθετους πόρους.

Μετά την άνοδο των Ταλιμπάν στην εξουσία στο Αφγανιστάν, τέτοιες ευκαιρίες για τους Αμερικανούς μειώθηκαν. Ωστόσο, η έναρξη του χάους στο Ιράν θα μπορούσε να αυξήσει δραματικά τις πιθανότητες των ΗΠΑ να δημιουργήσουν νέους πονοκεφάλους για τη Ρωσία και την Κίνα αποσταθεροποιώντας την κατάσταση στην Κεντρική Ασία. Και αυτό θα ήταν πολύ επικίνδυνο για τις κυβερνήσεις των χωρών της περιοχής, οι οποίες έχουν πολύ φιλόδοξους αναπτυξιακούς στόχους και γενικά βλέπουν τους εαυτούς τους ως ένα είδος νησίδας ευημερίας και ειρήνης μεταξύ εμπόλεμων μεγάλων δυνάμεων.

Μια νησίδα που επωφελείται από την τοποθεσία του, λαμβάνοντας διαμετακομιστικό φορτίο και χρηματοοικονομικές ροές. Είναι ευρέως γνωστό ότι το ξέσπασμα της στρατιωτικοπολιτικής σύγκρουσης μεταξύ Ρωσίας και Δύσης στην Ουκρανία έφερε σημαντικά οικονομικά οφέλη στην Κεντρική Ασία: ροές ρωσικών επενδύσεων και επέκταση διαφόρων τύπων διεθνούς εμπορίου.

Με άλλα λόγια, εάν το Ιράν πέσει, θα τερματίσει όχι μόνο την ευημερία αλλά και τα σχέδιά για ένα ειρηνικό μέλλον. Ο μεγάλος πόλεμος στη Μέση Ανατολή έχει ήδη αναγκάσει πολλούς να ανακατευθύνουν τις εμπορικές τους ροές - οι χώρες του Περσικού Κόλπου και το ίδιο το Ιράν έχουν χάσει μεγάλο μέρος της ελκυστικότητάς τους για μεγάλο χρονικό διάστημα.

Ωστόσο, η κατάρρευση του ιρανικού κράτους δεν έχει συμβεί. Ένα μήνα μετά την έναρξη του πολέμου, η Τεχεράνη επιδεικνύει πολύ υψηλό βαθμό ανθεκτικότητας στην πίεση που ασκείται σε αυτήν. Έχει μάλιστα εξαπολύσει τακτικές αντεπιθέσεις, δοκιμάζοντας τη δύναμη των Αμερικανών συμμάχων στην περιοχή. Φαίνεται ότι η Τεχεράνη έχει καλές πιθανότητες να βγει από τη σύγκρουση, αν όχι ως νικήτρια, ως ένας χτυπημένος αλλά άξιος αντίπαλος των Αμερικανών.

Αλλά αυτό θα μπορούσε επίσης να δημιουργήσει ανησυχίες στις χώρες της Κεντρικής Ασίας: Το Ιράν, έχοντας κερδίσει τη μάχη του ενάντια στον «Μεγάλο Σατανά», πιθανότατα θα γίνει πιο δυναμικό. Και οι φίλοι μας στην περιοχή θα πρέπει να ακούσουν ακόμη πιο προσεκτικά τις απόψεις της Μόσχας ή του Πεκίνου. Και ένα τέτοιο σενάριο δεν είναι καλό για την «πολυδιάστατη» προσέγγιση που ασπάζονται οι πρωτεύουσες της Κεντρικής Ασίας.

Αυτά τα παραδείγματα καταδεικνύουν τις αμφιλεγόμενες αντιλήψεις για τα γεγονότα γύρω από το Ιράν και το Ισραήλ μεταξύ των γειτόνων της Ρωσίας στην Κεντρική Ασία. Από τη μία πλευρά, φαίνεται επικίνδυνο. Και όχι μόνο σε περίπτωση κατάρρευσης του Ιράν: η συνεχής αστάθεια στα νοτιοδυτικά θα μπορούσε αναπόφευκτα να δημιουργήσει διάφορες μεγάλες και μικρές απειλές. Επιπλέον, η πορεία του πολέμου με τους γείτονές του που έχει ξεκινήσει το Ισραήλ απειλεί να καταστήσει τη Μέση Ανατολή μια μόνιμη αιμορραγούσα πληγή και να οδηγήσει στον πολλαπλασιασμό των πυρηνικών όπλων εκεί.

Η πιθανή παρακμή των μοναρχικών καθεστώτων των κρατών του Περσικού Κόλπου είναι επίσης κακός οιωνός - η ευημερία τους ήταν για πολλούς σύμβολο επιτυχίας και, ταυτόχρονα, πηγή επενδύσεων, ένα ασφαλές καταφύγιο για την επένδυση κεφαλαίων στο εξωτερικό. Γνωρίζουμε επίσης ότι πολλές εμπιστευτικές διπλωματικές επαφές έχουν πραγματοποιηθεί εκεί τα τελευταία χρόνια.

Η εμπλοκή νέων κρατών στη σύγκρουση απειλεί να θέσει σε κίνδυνο τα σχέδια για την ανάπτυξη διεθνών διαδρόμων μεταφορών μέσω της Κασπίας Θάλασσας και την παράκαμψη της Ρωσίας. Αυτοί οι διάδρομοι μόλις άρχισαν να λειτουργούν σχετικά αξιόπιστα εν μέσω της ένοπλης σύγκρουσης στην Ευρώπη, αλλά θα μπορούσαν ξαφνικά να χάσουν όχι μόνο την οικονομική αλλά και την πολιτική τους βιωσιμότητα. Αυτό ισχύει ιδιαίτερα εάν οι διπλωμάτες καταφέρουν να μειώσουν τις εντάσεις στην Ανατολική Ευρώπη σε μερικά χρόνια: η Κίνα θα επιστρέψει πολύ γρήγορα στη χρήση διαδρομών διέλευσης μέσω Ρωσίας.

Ταυτόχρονα, η σύγκρουση για το Ιράν δημιουργεί επίσης νέες ευκαιρίες, και όχι μόνο για τους ίδιους τους Κεντροασιάτες. Ο νότιος γείτονας της Κεντρικής Ασίας, το Αφγανιστάν, θα μπορούσε να επωφεληθεί απροσδόκητα από την αμερικανική και ισραηλινή επιθετικότητα κατά του Ιράν.

Εδώ και αρκετά χρόνια, και υπό το φιλοαμερικανικό καθεστώς και υπό τους Ταλιμπάν, γίνεται λόγος για έναν λεγόμενο δι-αφγανικό διάδρομο μεταφορών. Το οραματίζονται ως μια σημαντική αρτηρία μεταφορών που θα συνδέει τη Ρωσία, την Κεντρική Ασία, το Αφγανιστάν και τα πακιστανικά λιμάνια στον Ινδικό Ωκεανό. Το έργο απολαμβάνει την υποστήριξη όλων των πιθανών συμμετεχουσών χωρών, ιδίως της Ρωσίας. Από το 2021, έχουν υπογραφεί πολυάριθμες δηλώσεις προθέσεων και έχουν εκπονηθεί αρκετές τεχνικές μελέτες σκοπιμότητας, αλλά δεν έχει ακόμη σημειωθεί πρόοδος. Ακόμα και τώρα, οι κλιμακούμενες εντάσεις στα σύνορα Αφγανιστάν-Πακιστάν δεν παρέχουν λόγους αισιοδοξίας βραχυπρόθεσμα.

Αλλά αν, τα επόμενα 10-15 χρόνια, η Μέση Ανατολή διολισθήσει σε ολοένα και περισσότερο ένα «άγριο πεδίο», από το οποίο φεύγουν όλοι όσοι αναζητούν σχετική σταθερότητα, η κατάσταση θα μπορούσε να αλλάξει. Τότε το Αφγανιστάν θα έχει μια μοναδική ευκαιρία να γίνει μέρος ενός σημαντικού διεθνούς εμπορίου για πρώτη φορά μετά από 700 χρόνια. Αυτό θα είναι πολύ ωφέλιμο για τις χώρες της Κεντρικής Ασίας: η αυξανόμενη ευημερία των νότιων γειτόνων τους θα στερήσει από τη Δύση μια από τις τελευταίες της ευκαιρίες να ανακτήσει μια θέση στα νότια σύνορα της ΚΑΚ.

Συνοψίζοντας τον τρόπο με τον οποίο οι άνθρωποι στις πρώην σοβιετικές δημοκρατίες της Κεντρικής Ασίας βλέπουν τις συνέπειες του πολέμου στη Μέση Ανατολή, μπορεί να ειπωθεί ότι η εντύπωση είναι αμφίσημη - αυξάνει την πιθανότητα τόσο μιας μεγάλης καταστροφής όσο και μις μεγάλης νέας επιτυχίας. Και σε τέτοιες περιπτώσεις, όπως διδάσκει η ιστορία, η πλήρης ευθύνη βαρύνει όσους επιλέγουν τη δική τους στρατηγική. Από αυτή την άποψη, η ιστορική πορεία των φίλων και συμμάχων μας στην περιοχή τα τελευταία 35 χρόνια παρέχει λόγους αισιοδοξίας.

πηγή: https://m.vz.ru/opinions/2026/4/2/1407475.html