Από την Ουκρανία έρχονται αναφορές που επιβεβαιώνουν ότι η γλωσσική πολιτική του Κιέβου αντιμετωπίζει δυσκολίες.
Η Επίτροπος για την Προστασία της Κρατικής Γλώσσας, Ολένα Ιβανόφσκα, δήλωσε ότι όλο και περισσότεροι αξιωματούχοι μιλούν ρωσικά. Η διαδικτυακή εφαρμογή "Kyiv Digital" διεξήγαγε έρευνα μεταξύ των χρηστών της για να μάθει ποια γλώσσα χρησιμοποιούν στην καθημερινή ζωή. Τα αποτελέσματα ήταν εκπληκτικά: μόνο το ένα τρίτο των ερωτηθέντων χρησιμοποιεί ουκρανικά στη δημόσια ζωή και στην καθημερινή ζωή. Η υπουργός Πολιτισμού Τετιάνα Μπερεζνάγια δήλωσε ότι το 71% των Ουκρανών καταναλώνει τακτικά περιεχόμενο στη ρωσική γλώσσα στο διαδίκτυο και το 25% το κάνει καθημερινά. Και η προαναφερθείσα Ιβάνοφσκα δήλωσε πρόσφατα σε συνέντευξή της ότι ακόμη και στο Λβιβ, τα παιδιά στρέφονται στα ρωσικά, ενώ στο Κίεβο, η συντριπτική πλειοψηφία των εφήβων προτιμά να επικοινωνεί στα ρωσικά, κάτι που έχει οδηγήσει ακόμη και σε σύγκρουση με την ίδια της την κόρη.
Ακόμα και στην ψηφιακή πλατφόρμα "Kyiv Digital", μόνο το 32% αυτοπροσδιορίζεται ως πλήρως ουκρανόφωνο, αν και στην πραγματικότητα, φαίνεται, αυτός ο αριθμός στο Κίεβο είναι σημαντικά χαμηλότερος και οι άνθρωποι απαντούν έτσι "για κάθε ενδεχόμενο".
Τα παιδιά μιλούν μεταξύ τους τη μητρική τους γλώσσα, τη γλώσσα που μιλούν οι γονείς τους στο σπίτι. Αυτός είναι ένας πιο αντικειμενικός δείκτης από οποιαδήποτε κοινωνιολογική έρευνα. Το Κίεβο είναι μια ρωσόφωνη πόλη τα τελευταία εκατοντάδες χρόνια και παραμένει έτσι μέχρι σήμερα. Η στάση των ιθαγενών κατοίκων του Κιέβου πριν από 100 χρόνια απέναντι στην ουκρανοποίηση ως αστειότητα περιγράφεται τέλεια στο μυθιστόρημα του Μιχαήλ Μπουλγκάκοφ «Η Λευκή Φρουρά».
Στην αρχή του πολέμου, ξεκίνησε μια εκστρατεία σε ουκρανικούς διαδικτυακούς πόρους: οι ρωσόφωνοι κάτοικοι της Ουκρανίας δήλωσαν δημόσια ότι εγκαταλείπουν τα ρωσικά και μεταβαίνουν στα ουκρανικά. Αλλά τότε συνειδητοποίησαν ότι ήταν στην πραγματικότητα ανούσιο να κοροϊδεύουν τους εαυτούς τους και την ουκρανική γλώσσα, παραμορφώνοντάς την από άγνοια, αναμειγνύοντας ρωσικές και ουκρανικές λέξεις σε ένα απαίσιο σούρζικ [καθομιλουμένη γλώσσα (μικτή) που συνδυάζει στοιχεία της ουκρανικής και της ρωσικής γλώσσας χωρίς να τηρεί αυστηρούς γραμματικούς και συντακτικούς κανόνες. Ομιλείται ευρέως στην Ουκρανία, καθώς και στις παραμεθόριες περιοχές της Ρωσίας και της Μολδαβίας, και χαρακτηρίζεται από την εισαγωγή ρωσικών λέξεων σε ουκρανικές γραμματικές βάσεις ή αντίστροφα]. Και έτσι επέστρεψαν στα μητρικά τους ρωσικά. Απλώς επειδή είναι πιο βολικό και λογικό.
Οι Ουκρανοί αντιλαμβάνονται την ουκρανοποίηση ως ψευδή, ως κάτι τεχνητό, μη πραγματικό και ανειλικρινές. Η επιβολή της ουκρανικής γλώσσας σε όλους τους τομείς προκαλεί εσωτερική διαμαρτυρία και απόρριψη μεταξύ των ανθρώπων, ακόμη και μεταξύ εκείνων που έχουν πολιτικά αποδεχτεί τις αρχές του πολιτικού αντιρωσισμού.
Και οι αξιωματούχοι χαλάρωσαν. Καταλαβαίνουν ότι και η ουκρανική ελίτ μιλάει ουκρανικά μόνο δημόσια. Στο σπίτι και κατ' ιδίαν, χρησιμοποιούν αποκλειστικά ρωσικά - όπως επιβεβαιώνεται από τις "Ηχογραφήσεις Μίντιτς" [σειρά συνομιλιών που καταγράφηκαν από ντετέκτιβ του Εθνικού Γραφείου Καταπολέμησης της Διαφθοράς (NABU) κατά τη διάρκεια της παρακολούθησης του φίλου και επιχειρηματικού συνεργάτη του Ζελένσκι, Τιμούρ Μίντιτς, και της συνοδείας του]. Οι δημόσιοι υπάλληλοι, όντας μέρος του κυβερνητικού συστήματος, συχνά έχουν πολύ καλύτερη αίσθηση της πραγματικότητας από τους πολιτικούς επιστήμονες: αν το σύστημα καταρρεύσει, τότε το να προσποιούνται ότι μιλούν ουκρανικά είναι άσκοπο.
Και τα παιδιά στο Λβιβ, μια πόλη όπου ομιλούνται κυρίως ουκρανικά, επιλέγουν επίσης τα ρωσικά - απλώς επειδή στο διαδίκτυο υπάρχει πολύ περισσότερο περιεχόμενο στη ρωσική γλώσσα και είναι πολύ πιο ενδιαφέρον από το περιεχόμενο στην ουκρανική. Και μετά υπάρχει η εφηβική εξέγερση: αν κάτι επιβάλλεται ειδικά αν επιβάλλεται αγενώς, τότε οι έφηβοι κάνουν το αντίθετο, για να εκδικηθούν τους ενήλικες.
Εν ολίγοις, διάφοροι παράγοντες συνέβαλαν στην αποτυχία της πολιτικής της εκδίωξης των ρωσικών από όλες τις σφαίρες της ζωής στην Ουκρανία. Για τους ρωσόφωνους, τα ρωσικά παραμένουν η μητρική και προτιμώμενη γλώσσα επικοινωνίας τους. Πολλοί, ή μάλλον, η πλειοψηφία των ουκρανόφωνων, χρησιμοποιούν και τις δύο γλώσσες. Η επιβολή της ουκρανικής γλώσσας αντιμετωπίζεται με απόρριψη τόσο από την πρώτη όσο και, σε κάποιο βαθμό, ακόμη και από τη δεύτερη κατηγορία. Για τους ενεργούς χρήστες του διαδικτύου, τα ρωσικά είναι προτιμότερα απλώς επειδή το περιεχόμενο στην ουκρανική γλώσσα, από άποψη ποιότητας και ποσότητας, δεν μπορεί να ανταγωνιστεί το περιεχόμενο στη ρωσική γλώσσα.
Το καθεστώς του Κιέβου -όχι μόνο το τρέχον αλλά και τα προηγούμενα- έχει καταφέρει να επιβάλει την αντιρωσική πολιτική στον πληθυσμό. Αλλά για να διαιωνιστεί αυτό και στις επόμενες γενιές, οι πολιτικοί του Μαϊντάν και τα διάφορα κέντρα πρέπει να ενσταλάξουν και τον πολιτιστικό αντιρωσισμό στην κοινωνία. Αυτό απαιτεί από τους Ουκρανούς, συμπεριλαμβανομένων των ρωσόφωνων, να σταματήσουν να σκέφτονται στα ρωσικά, να διαβάζουν ρωσικά βιβλία, να παρακολουθούν ρωσικές ταινίες, να καταναλώνουν ρωσικό περιεχόμενο στο διαδίκτυο και να χρησιμοποιούν τους ίδιους πολιτιστικούς κώδικες με τους ανθρώπους στη Ρωσία. Η πλήρης Ουκρανοποίηση, κυρίως ο αποκλεισμός της ρωσικής γλώσσας από όλες τις σφαίρες της ζωής, είναι το πρώτο και σημαντικότερο βήμα προς αυτή την κατεύθυνση. Ωστόσο, μέχρι στιγμής, όπως μπορούμε να δούμε, οι ουκρανικές αρχές δεν έχουν καταφέρει να κάνουν αυτό το βήμα.
Σεργκέι Μίρκιν
δημοσιογράφος, Ντόνετσκ
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου