Τετάρτη 9 Ιουνίου 2021

Οι τουρκικές μυστικές υπηρεσίες συνεχίζουν ανεξέλεγκτα να απαγάγουν ανθρώπους σε όλον τον κόσμο

Митинг с требованием найти Орхана Инанды. Бишкек, 3 июня 2021 года.
Διαδηλώσεις στην Μπισκέκ για την απελευθέρωση
του Ορχάν Ινάντι
  











των Evgeny Krutikov και Evgeny Pogrebnyak

 

Νέα απαγωγή στην Κιργιζία

Τα τελευταία χρόνια, οι τουρκικές υπηρεσίες απήγαγαν δεκάδες ανθρώπους σε διάφορες χώρες του κόσμου. Μια ακόμη τέτοια υπόθεση λαμβάνει χώρα αυτές τις ημέρες στην Κιργιζία. Αυτό, τουλάχιστον, πιστεύουν οι υποστηρικτές του αγνοούμενου επικεφαλής του τοπικού δικτύου των τουρκικών λυκείων. Η ιστορία φαίνεται ιδιαίτερα παράξενη γιατί συμβαίνει την ώρα της επίσκεψης του προέδρου της Κιργιζίας στην Άγκυρα.

Ο Ορχάν Ινάντι, ο επικεφαλής των τουρκικών λυκείων στην Κιργιζία, εξαφανίστηκε την 1η Ιουνίου στην πρωτεύουσα Μπισκέκ. Το αυτοκίνητό του βρέθηκε με την πόρτα ανοιχτή, ενώ το τηλέφωνό του και άλλα προσωπικά του αντικείμενα παρέμειναν ανέπαφα. Η σύζυγος της Ινάντα Ρεϊζάν ισχυρίζεται ότι ο σύζυγός της βρίσκεται εντός της τουρκικής πρεσβείας στην Μπισκέκ, όπου βασανίζεται, με σκοπό να εξαναγκαστεί να υπογράψει δήλωση άρνησης της υπηκοότητας της Κιργιζίας. Ωστόσο, η τουρκική πρεσβεία το αρνείται. Στην Τουρκία πάλι εμφανίζονται δημοσιεύματα σύμφωνα με τα οποία κατηγορούνται οι αρχές της Κιργιζίας για την απαγωγή του Ορχάν Ινάντι.

Αμέσως μετά την ανακοίνωση της εξαφάνισης Ινάντι, απόφοιτοι, μαθητές, δάσκαλοι των λυκείων “Sapat”, αλλά και οι γονείς τους συγκεντρώθηκαν έξω από την τουρκική πρεσβεία στο Μπισκέκ. Οι διαδηλωτές κατηγόρησαν τις τουρκικές αρχές για το περιστατικό και ζήτησαν την απελευθέρωση του προέδρου των “Sapat”. Εκτός από την πρεσβεία, διαδηλωτές άρχισαν να συγκεντρώνονται και στον “Λευκό Οίκο” (έδρα της κυβέρνησης), απαιτώντας από τις αρχές να μην επιτρέψουν την παράνομη μεταφορά ενός πολίτη της Κιργιζίας εκτός της χώρας. Δεδομένου ότι στο αεροδρόμιο Manas στην Μπισκέκ βρίσκεται ένα τουρκικό ιδιωτικό τζετ, ένα «ειδικό αεροσκάφος», όπως λέγεται, από την Τουρκία, είναι πολλοί όσοι πιστεύουν ότι προσπαθούν να μεταφέρουν τον Ινάντι στην Τουρκία με αυτόν τον τρόπο.

«Η ιστορία της απαγωγής όχι μόνο διόγκωσε τα αντι-τουρκικά αισθήματα, αλλά προκάλεσε διαδηλώσεις στην πρωτεύουσα και μάλιστα μεγάλης κλίμακας», δήλωσε ο Μαρς Σαρίεφ, πολιτικός αναλυτής από την Μπισκέκ, στην εφημερίδα VZGLYAD. - Περισσότεροι από 20 χιλιάδες μαθητές έχουν περάσει από το δίκτυο των σχολείων «Sapat», που τώρα είναι άτομα με επιρροή στην κοινωνία της Κριγιζίας. Επιπλέον, περίπου το 90% των παιδιών της Κιργιζικής ελίτ σπουδάζουν στο δίκτυο της «Sapat». Τώρα όλοι έχουν αναστατωθεί από αυτό που συνέβη και ασκούν πίεση στις αρχές για να βρει τους απαγωγείς. "

Το συμβάν της εξαφάνισης του Ινάντι συζητήθηκε και στο Συμβούλιο Ασφαλείας του Κιργιστάν. Ο Πρόεδρος της Κιργιζίας Σαντίρ Ζαπάροφ ανέθεσε στο Υπουργείο Εσωτερικών και στην Επιτροπή Κρατικής Εθνικής Ασφάλειας να εντείνουν τις έρευνες.

Γιατί ο Ορχάν Ινάντι είναι τόσο σημαντικός, ώστε να ασχολείται ή ίδια η ηγεσία της χώρας με την αναζήτησή του, ενώ, παράλληλα αυτή η ιστορία να απειλεί να μετατραπεί σε διπλωματικό σκάνδαλο μεταξύ Μπισκέκ και Άγκυρας; Το σκάνδαλο είναι ακόμα πιο εκκωφαντικό, αν λάβουμε υπόψη ότι συνέβη ακριβώς την παραμονή της επίσκεψης του Ζαπάροφ στην Άγκυρα, η οποία ξεκινά στις 9 Ιουνίου.

 

Το "Sebat" μετονομάστηκε σε "Sapat"

 

Ο Τούρκος στην καταγωγή Ινάντι από το 2012 είναι πολίτης της Κιργιζίας, όπου ηγήθηκε του δικτύου ιδιωτικών τουρκικών εκπαιδευτικών ιδρυμάτων «Sebat». Αυτά τα σχολεία τα ίδρυσαν και τα λειτούργησαν άνθρωποι που ήταν κοντά στον διάσημο Τούρκο ιεροκήρυκα Φετουλάχ Γκιουλέν, ο οποίος ζει τώρα στις Ηνωμένες Πολιτείες. Εκτός από την Κιργιζία, παρόμοια εκπαιδευτικά κέντρα έχουν ανοίξει σε περισσότερες από εκατό χώρες (συμπεριλαμβανομένης της Ρωσίας).

Μετά τη σύγκρουση μεταξύ του Γκιουλέν και του Ερντογάν, ο τελευταίος απαίτησε από τους ξένους συναδέλφους του να κλείσουν και να μεταφέρουν όλα αυτά τα εκπαιδευτικά ιδρύματα στην κυριότητα της τουρκικής κυβέρνησης. Η πίεση ήταν ιδιαίτερα έντονη στις τουρκόφωνες χώρες, καθώς η ανάπτυξη μιας εναλλακτικής παντουρκικής ιδεολογίας σε αυτές, απειλούσε να αποτελέσει πρόβλημα για το καθεστώς στην Τουρκία. Οι αρχές της Κιργιζίας απέρριψαν το αίτημα αυτό, καθώς όλα τα σχολεία του δικτύου «Sebat» είναι ιδιωτικά, και ταυτόχρονα ζήτησαν από την Τουρκία να μην παρεμβαίνει στις εσωτερικές υποθέσεις της χώρας.

Στην Κιργιζία ελήφθησαν ορισμένα μέτρα που μοιάζουν με μια προσπάθεια συμβιβασμού. Το δίκτυο «Sebat» μετονομάστηκε σε «Sapat», και το Υπουργείο Πολιτισμού της Κιργιζίας έγινε συνιδρυτής του εκπαιδευτικού δικτύου. Ωστόσο, οι τουρκικές αρχές σε όλα τα επίπεδα, από τον Ερντογάν μέχρι τον πρέσβη στην Μπισκέκ, συνέχισαν να απαιτούν το κλείσιμο του «Sapat» και τη μεταβίβαση της περιουσίας του στο νεοσύστατο τουρκικό κρατικό ίδρυμα “Maarif”. Αυτό το Ίδρυμα δημιουργήθηκε ειδικά για να αντικαταστήσει τα εκπαιδευτικά ιδρύματα του Γκιουλέν σε όλο τον κόσμο. Το πρώτο σχολείο του «Maarif» στο Μπισκέκ θα λειτουργήσει τον Σεπτέμβριο.

 

Η τουρκική παράδοση των απαγωγών

 

Πρέπει να ειπωθεί ότι υπάρχουν σοβαροί λόγοι να υποψιαζόμαστε ότι ο Ινάντι απήχθη από τις τουρκικές ειδικές υπηρεσίες. Είναι πολλά τα παρόμοια συμβάντα που έχουν καταγραφεί και εξακολουθούν να συμβαίνουν σε πολλές χώρες σε όλο τον κόσμο.

Για παράδειγμα, το 2018, στην πρωτεύουσα της Μογγολίας, τρείς άγνωστοι απήγαγαν τον Veysel Aksai, τον επικεφαλής του τοπικού εκπαιδευτικού δικτύου «Sebat». Έχοντας μάθει για την απαγωγή, καθώς και ότι ένα τουρκικό ναυλωμένο αεροπλάνο είχε προσγειωθεί στο αεροδρόμιο του Ουλάν Μπατόρ, οι υποστηρικτές του απαχθέντα συγκεντρώθηκαν στο αεροδρόμιο και ζήτησαν την απελευθέρωση του Veysel Aksai. Οι μογγολικές αρχές απαγόρευσαν στο αεροπλάνο να απογειωθεί και ζήτησαν επίσης την απελευθέρωση του ηγέτη του «Sebat».  Το αποτέλεσμα ήταν ο Aksai να απελευθερωθεί μερικές ώρες αργότερα.

Σύμφωνα με διάφορες εκτιμήσεις, ο αριθμός των γκιουλενιστών που απήχθησαν εκτός Τουρκίας κυμαίνονται από 31 έως 200, ξεκινώντας από το 2016, δηλαδή, μετά την απόπειρα πραξικοπήματος, για το οποίο κατηγορήθηκε ο Γκιουλέν. Τον αριθμό των 200 ατόμων τον έδωσε ο υπουργός Εσωτερικών Σουλεϊμάν Σοϊλού. Άλλες πηγές δίνουν άλλα στοιχεία, αλλά εδώ είναι θέμα βαθμού ενημέρωσης. Για παράδειγμα, οι ελβετικές οργανώσεις των γκιουλενιστών καταμέτρησαν 31 άτομα που απήχθησαν από τις τουρκικές ειδικές υπηρεσίες στην Ελβετία - που σημαίνει μόνο εκείνους που ζούσαν στην Ελβετία ή είχαν ελβετική ιθαγένεια.

Ο κατάλογος των χωρών όπου οι τουρκικές υπηρεσίες πληροφοριών (MIT) πραγματοποίησαν τέτοιες ενέργειες είναι μακρύς. Ο Σουλεϊμάν Σοϊλού έκανε λόγο για 20 χώρες. Σίγουρα συγκαταλέγονται η Μαλαισία, το Πακιστάν, το Κοσσυφοπέδιο, η Μολδαβία, το Αζερμπαϊτζάν, η Ουκρανία, η Γκαμπόν και η Μιανμάρ. Τους τελευταίους μήνες, η Κένυα προστέθηκε σε αυτήν τη λίστα και οι Τούρκοι θεωρούν την επιχείρηση στο Ναϊρόμπι μεγάλη επιτυχία, καθώς ο αγαπημένος ανιψιός του Γκιουλέν, Σελαχαντίν, που ήταν μέλος της ανώτερης ηγεσίας της οργάνωσης γκιουλενιστών, το FETO, απήχθη ακριβώς εκεί.

Ο Σελαχαντίν Γκιουλέν έφτασε στην Κένυα απολύτως νόμιμα, αλλά κρατήθηκε στο αεροδρόμιο του Ναϊρόμπι με ένταλμα της Ιντερπόλ που εξέδωσε η Τουρκία. Ωστόσο, ένα δικαστήριο της Κένυας αρνήθηκε να τον εκδώσει και απελευθέρωσε τον Γκιουλέν στην αίθουσα του δικαστηρίου. Αυτός προσπάθησε να κρυφτεί στο Ναϊρόμπι, αλλά Τούρκοι πράκτορες τον παρακολούθησαν, τον συνέλαβαν και τον πήγαν στην Άγκυρα στις 6 Μαΐου. Στις 30 Μαΐου, κατηγορήθηκε επίσημα, κάτι που σήμαινε πως η Τουρκία επιβεβαίωσε την απαγωγή του.

Ορισμένες χώρες συνεργάζονται άμεσα με τις τουρκικές υπηρεσίες πληροφοριών. Για παράδειγμα, την άνοιξη του 2018 στο Κοσσυφοπέδιο, με την ενεργή βοήθεια των τοπικών «δυνάμεων αυτοάμυνας», έξι τοπικοί γκιουλενιστές συνελήφθησαν και μεταφέρθηκαν στην Τουρκία.

Το 2018, η Υπηρεσία Ασφαλείας της Ουκρανίας (SBU) βοήθησε ανοιχτά στη σύλληψη στην πόλη Νικολάεφ του Τούρκου μπλόγκερ Yusuf Inan, ο οποίος είχε ουκρανική υπηκοότητα και ήταν παντρεμένος με Ουκρανή. Τούρκοι πράκτορες συμμετείχαν ενεργά στη σύλληψή του και στη συνέχεια μεταφέρθηκε κατευθείαν στη φυλακή της Μερσίνας. Λίγο νωρίτερα, στην Οδησσό, χωρίς τη βοήθεια της SBU, ένας Τούρκος επιχειρηματίας που ζούσε στην Ουκρανία ο Salih Zaki Igitαπήχθη με τον κλασικό τρόπο. Και αυτός μεταφέρθηκε στη φυλακή της Μερσίνας, όπου κρατούνται κυρίως οι απαχθέντες Γκιουλενιστές.

Είναι αλήθεια ότι υπήρξαν και περιπτώσεις ενεργής πολιτικής αντίστασης από χώρες όπου βρίσκονται στόχοι των τουρκικών μυστικών υπηρεσιών.

Για παράδειγμα, όταν ήταν ακόμη πρόεδρος ο Νουρσουλτάν Ναζαρμπάγιεφ, η Άγκυρα αιτήθηκε επίσημα από τις αρχές του Καζακστάν την έκδοση ή την απέλαση από το Καζακστάν όλων των δασκάλων του σχολικού δικτύου των γκιουλενιστών. Ακριβώς το ίδιο έγινε με την Κιργιζία. Ως αποτέλεσμα, ορισμένοι Τούρκοι, που δεν είχαν την καζακική υπηκοότητα, απελάθηκαν στην Τουρκία, όπου κατέληξαν αμέσως στη φυλακή της Μερσίνας. Οι υπόλοιποι (περίπου τρεις δωδεκάδες δάσκαλοι και υπάλληλοι του σχολικού δικτύου του Γκιουλέν στο Καζακστάν) κινητοποιήθηκαν και ζήτησαν προστασία και χορήγηση καζακικής υπηκοότητας. Απροσδόκητα ο Νουρσουλτάν Ναζαρμπάγιεφ τους συνέδραμε. «11 Τούρκους καθηγητές, των οποίων η ενοχή κατά την προετοιμασία του πραξικοπήματος είναι αποδεδειγμένη, τους επιστρέψαμε στην πατρίδα τους. Ένα άλλο μέρος ζήτησε να πάει σε άλλες χώρες. Αλλά οι υπόλοιποι που παρέμειναν δεν τους βαραίνει καμία ενοχή- εξήγησε ο Ναζαρμπάγιεφ προς τους Τούρκους. «Εάν μας παράσχετε αποδεικτικά στοιχεία, τότε τα αρμόδια νομικά όργανα θα πρέπει να εξετάσουν από κοινού αυτό το ζήτημα». «Αλλά δεν μπορούμε να πιάσουμε αθώους ανθρώπους, να τους δέσουμε και να τους παραδώσουμε. Συμφωνήσαμε και πιστεύω ότι έχουμε κλείσει αυτό το πρόβλημα".

 

Η απαγωγή και σύλληψη του Οτσαλάν και η δήλωση τότε του Άντονυ Μπλινκεν

 

Με άλλα λόγια, από το 2016, η τουρκική κατασκοπεία κυνηγά τους γκιουλενιστές σε όλο τον κόσμο - από τον ίδιο τον Φετουλλάχ Γκιουλέν και τους συνεργάτες του μέχρι τους απλούς δασκάλους του σχολικού δικτύου. Οι απαγωγές γίνονται σύμφωνα με ένα παρόμοιο μοτίβο, το οποίο περιλαμβάνει την παρακολούθηση, τον εντοπισμό, την παρακολούθηση τηλεφωνικών επικοινωνιών, τη δωροδοκία κρατικών υπαλλήλων και άλλες παράνομες δραστηριότητες στο έδαφος ξένων κρατών. Στους απαχθέντες τοποθετούν τσουβάλια στο κεφάλι, τους πετάνε στα πορτμπαγκάζ αυτοκινήτων και τους μεταφέρουν στην Τουρκία με ιδιωτικά αεροπλάνα. Εκεί τους περιμένει η φυλακή της Μερσίνας και, στην καλύτερη περίπτωση, μια μακροχρόνια φυλάκιση. Αν και μερικοί εξαφανίζονται για πάντα. Η Άγκυρα δεν ντρέπεται καθόλου για αυτή τη δράση της και δεν κρύβει τα αποτελέσματά της. Αντιθέτως, υπερηφανεύεται και ενίοτε υπερβάλλει για τα επιτεύγματά της.

Για την Τουρκία αυτή είναι μια παλιά πρακτική. Μπορεί κανείς να θυμηθεί την απαγωγή στην προαναφερόμενη Κένυα το 1999 του ηγέτη του Κουρδικού Εργατικού Κόμματος Αμπντουλάχ Οτσαλάν. Ένα ενδιαφέρον γεγονός: ο ειδικός εκπρόσωπος για τη Μέση Ανατολή του Προέδρου των ΗΠΑ Μπιλ Κλίντον ήταν τότε ο Anthony Blinken, ο σημερινός επικεφαλής του υπουργείου Εξωτερικών. Και ήταν ο Blinken που έκανε την επίσημη δήλωση πως η επιχείρηση σύλληψης του Οτσαλάν πραγματοποιήθηκε εν γνώση του Προέδρου Κλίντον.Εάν εξετάσετε αυτήν την ιστορία λεπτομερώς, θα καταστεί σαφές ότι ο Οτσαλάν παραπλανήθηκε εσκεμμένα με τη βοήθεια αμερικανικών και ευρωπαϊκών υπηρεσιών, που έδιναν ψεύτικες υποσχέσεις (για παράδειγμα, κάνοντάς του ένα πλαστό διαβατήριο της Νοτίου Αφρικής) για να φύγει από την σίγουρη γι’ αυτόν Ελλάδα και να πάει στην Αφρική.

Τα τελευταία δύο χρόνια, εμφανίζονταν τακτικά φήμες για πιθανή προετοιμασία της απαγωγής του ίδιου του Γκιουλέν, ο οποίος ζει στις ΗΠΑ, στην πολιτεία της Πενσυλβάνια. Και, πιθανότατα, αυτές οι φήμες έχουν πραγματική βάση, καθώς οι Αμερικανοί πολλές φορές και δημοσίως και μέσω ανεπίσημων καναλιών προειδοποίησαν την Τουρκία μην κάνει ένα τέτοιο βήμα.

Όλες αυτές οι απαγωγές μπορούν να θεωρηθούν εχθρικές ενέργειες προς τις χώρες όπου οι Τούρκοι πράκτορες κυνηγούν ανθρώπους. Και προκαλεί έκπληξη το γεγονός ότι μέχρι στιγμής καμία χώρα δεν απάντησε στα αίσχη που διαπράττουν οι τουρκικές μυστικές υπηρεσίες.

«Η απαγωγή του Ορχάν Ινάντι από τις τουρκικές ειδικές υπηρεσίες - ή, ίσως, με εντολή των τουρκικών ειδικών υπηρεσιών - εξακολουθεί να αποτελεί μια υπόθεση. Αλλά μπορεί κανείς να δει κάποια λογική σε τέτοιες ενέργειες», δήλωσε ο Αλέξαντερ Κνιάζεφ, ειδικός για την Κεντρική Ασία, στην εφημερίδα VZGLYAD. Σύμφωνα με τον ΚνΙάζεφ, υπάρχει παρόμοιο προηγούμενο στην ιστορία της Κιργιζίας, όταν το 1992 ένας ηγέτης της αντιπολίτευσης του Ουζμπεκιστάν απήχθη στην κεντρική πλατεία της Μπισκέκ και μεταφέρθηκε στην Τασκένδη. «Είναι απίθανο να συμβεί κάτι τέτοιο χωρίς τη συμμετοχή των τοπικών ειδικών υπηρεσιών και της πολιτικής ηγεσίας της Κιργιζίας.

Τώρα προετοιμάζεται η επίσκεψη του Σαντίρ Ζαπάροφ στην Άγκυρα, όπου αναμένει να λάβει οικονομικές ενισχύσεις. Χρειάζεται επειγόντως χρήματα, και δεν υπάρχει κανένας άλλος από τον οποίο να τα ζητήσει. Σε αυτό το πλαίσιο, το ταξίδι του Ζαπάροφ στο Σότσι ήταν άκαρπο, ενώ το Πεκίνο δεν τον προσκαλεί. Μπορεί να υποτεθεί ότι οι τουρκικές ειδικές υπηρεσίες δεν θα έπρεπε απαραίτητα να πετάξουν στην Μπισκέκ, αρκεί να κατέληξαν σε συμφωνία με συναδέλφους τους στην Κιργιζία», υποθέτει ο Κνιάζεφ.

Από την άλλη πλευρά, στο πλαίσιο της επίσημης επίσκεψης του Προέδρου της Κιργιζίας στην Τουρκία, η εκδοχή της απαγωγής φαίνεται ιδιαίτερα περίεργη. Σε τελική ανάλυση, ο Ινάντι σε κάθε περίπτωση είναι πολίτης της Κιργιζίας, και οι ανοιχτές ενέργειες των ξένων ειδικών υπηρεσιών φαίνονται προσβλητικές προς τον Πρόεδρο Ζαπάροφ, ο οποίος εμφανίζεται ως σκληρός ηγέτης. Στα ΜΜΕ της Κιργιζίας ήδη ακούγονται προτάσεις ότι εάν επιβεβαιωθεί η δράση των τουρκικών ειδικών υπηρεσιών, η επίσκεψη του Ζαπάροφ στην Τουρκία μπορεί να διακοπεί, ο Τούρκος πρέσβης να απελαθεί και το επίπεδο των διπλωματικών σχέσεων μεταξύ των χωρών να μειωθεί.

 

Πηγή: https://vz.ru/world/2021/6/9/1103229.html

Παρασκευή 9 Απριλίου 2021

Ο Ερντογάν έγινε «δίκοπο μαχαίρι»

του Timofey Bordachov, 

Διευθυντή Προγράμματος του «Valdai Discussion Club»


Αυτή την εβδομάδα, η Τουρκία τράβηξε την προσοχή με μια συζήτηση για το μέλλον της Συνθήκης του Montreux, μια διεθνή συμφωνία του 1936 που αποκατέστησε την τουρκική κυριαρχία επί του Βοσπόρου και των Δαρδανελίων και, το πιο σημαντικό, καθορίζει τους κανόνες για τη χρήση τους για πολεμικά και εμπορικά πλοία.

Ατενίζοντας από τις κορυφές του χάους στο οποίο βρίσκεται η διεθνής πολιτική το 2021, αυτή η συνθήκη μοιάζει ως ένα καταπληκτικό λείψανο μιας εποχής, που οι πολυμερείς συμφωνίες και οι θεσμοί απλώς αντικαθιστούσαν την πολιτική της ισορροπίας ισχύος και της ασυδοσίας των μεγάλων στρατιωτικών δυνάμεων. Ωστόσο, η Συνθήκη συνεχίζει μέχρι σήμερα να ισχύει και, κατά τη γνώμη, για παράδειγμα, 103 Τούρκων απόστρατων ναυάρχων, εξασφαλίζει την κυριαρχία και την ασφάλεια του κράτους τους. Αυτή η δήλωση καταδικάστηκε έντονα από τον σημερινό πρόεδρο της Τουρκίας Ρ.T. Ερντογάν. Επιπλέον, είπε ότι οι προετοιμασίες για την κατασκευή της διώρυγας της Κωνσταντινούπολης μεταξύ της Μαύρης Θάλασσας και της Θάλασσας του Μαρμαρά, παρακάμπτοντας τον Βόσπορο, ολοκληρώνονται, "αρχίζουμε και θα κάνουμε το Κανάλι της Κωνσταντινούπολης, το οποίο θα εξυπηρετήσει τον λαό μας».

Ωστόσο, στο βασικό ζήτημα, οι ναύαρχοι έχουν, φυσικά, δίκιο - η χρήση των στενών στο πλαίσιο των κανόνων που γίνονται αποδεκτοί από όλους συγκρατεί τις ισχυρότερες από την Τουρκία χώρες από τον πειρασμό να συμπεριλάβουν τα στενά στο πλαίσιο του στρατιωτικού τους σχεδιασμού.

Και εάν οι Ευρωπαίοι, οι οποίοι ήταν οι κύριοι υπογράφοντες τη Συνθήκη τη δεκαετία του 1930, δεν μπορούν πλέον να το κάνουν αυτό μόνοι τους, τότε η Ρωσία μπορεί κάλλιστα να σκεφτεί τη μοίρα των στενών βάσει των δικών της συμφερόντων ασφαλείας και των μέτρων που χρειάζονται για τη διασφάλισή της στην πράξη. Συμπεριλαμβανομένης της απειλής της στρατιωτικής δύναμης ή της ετοιμότητας να την χρησιμοποιήσουμε αποφασιστικά, εάν είναι απαραίτητο. Οι Ηνωμένες Πολιτείες, χωρίς τη Συνθήκη, επίσης θα συμμετάσχουν στις προσπάθειες «κλειδώματος» της Ρωσίας στην Μαύρη Θάλασσα, βγαίνοντας από το πλαίσιο των γενικών κανόνων. Έτσι, η Συνθήκη του Montreux είναι ένα μικροσκοπικό αντίγραφο της ιδανικής διεθνούς τάξης, όταν όλες οι δυνάμεις είναι εξίσου δυσαρεστημένες και ευχαριστημένες από την κατάσταση. Όπως, στην πραγματικότητα, είναι όλοι οι θεσμοί και οι κανόνες που εμφανίστηκαν τον εικοστό αιώνα.

Ωστόσο, τώρα κάθε τάξη, κανόνας και συνήθεια, στα οποία είχαμε συνηθίσει κατά τον «μακρύ εικοστό αιώνα», καταρρέει. Η συμπεριφορά της εξωτερικής πολιτικής της Άγκυρας τα τελευταία χρόνια είναι το πιο εντυπωσιακό παράδειγμα του πώς θα μοιάζει τα επόμενα χρόνια η διεθνής πολιτική όταν ασκείται από μεσαίες δυνάμεις, και τι προβλήματα θα επιφέρει αυτό στη Ρωσία. Ως προς αυτό, η Τουρκία δεν διαφέρει πολύ από χώρες όπως το Ιράν, η Σαουδική Αραβία ή το Βιετνάμ.

Η γεωπολιτική θέση, όμως, της Τουρκίας που γειτνιάζει ταυτόχρονα με τη Ρωσία και την Ευρώπη, καθώς και η πρόσφατη ιστορία, καθιστούν την εξωτερική πολιτική της πολύ ενδιαφέρουσα. Η χώρα παραμένει μέλος του ΝΑΤΟ και 40 χρόνια αναμένει στο προθάλαμο της Ευρωπαϊκής Ένωσης-αλλά τώρα επιδιώκει να γίνει αυτεξούσια. Συγκρούεται με το Παρίσι και εκβιάζει το Βερολίνο με τους πρόσφυγες, αγοράζει όπλα από τη Μόσχα και κάνει ωραίες κρίσεις για την πολιτική των μεγάλων δυνάμεων.

Ταυτόχρονα, η Τουρκία φοβάται να μείνει μόνη της με τη Ρωσία, για την οποία η τουρκική συμπεριφορά είναι σήμερα ευεργετική, αλλά αύριο μπορεί να αποδειχθεί πολύ δυσάρεστη. Ο Ερντογάν ήδη έσυρε την Άγκυρα στην τροχιά της Μόσχας όταν έγινε σημαντικός παίκτης στον Νότιο Καύκασο και τη Συρία. Είναι επικίνδυνο να προχωρήσουμε περισσότερο και είναι πάντα απαραίτητο να αφήσουμε περιθώρια για την επιστροφή στην προστασία των Ηνωμένων Πολιτειών. Αν και όχι εντελώς και όχι άνευ όρων, αλλά με ξεχωριστούς όρους και με τη δυνατότητα επιστροφής σε μια ανεξάρτητη πολιτική. Επιπλέον, σε αντίθεση με την ΕΣΣΔ, η σύγχρονη Ρωσία δεν έχει κανένα λόγο να αποτελέσει θεμελιώδη απειλή για την ύπαρξη της τουρκικής κρατικής υπόστασης.

Ούτε μπορούμε να περιμένουμε από την Τουρκία αύριο να αποσυρθεί από τη Συνθήκη του Montreux ή να σκάψει ένα νέο κανάλι από τη Θάλασσα του Μαρμαρά στη Μαύρη Θάλασσα, μέσω του οποίου μπορούν να περάσουν ομάδες αμερικανικών αεροπλανοφόρων. Στη δεύτερη περίπτωση αυτό δεν μπορεί να συζητηθεί καθόλου, εφόσον υπάρχει η Συνθήκη, οι όροι της οποίας ισχύουν όχι μόνο για το Βόσπορο, αλλά και για τα Δαρδανέλια, και ρυθμίζουν τη χωρητικότητα και τους όρους παραμονής στην Μαύρη Θάλασσα πλοίων χωρών που δεν ανήκουν σε αυτήν. Ωστόσο, το ίδιο το γεγονός της πιθανότητας μιας συζήτησης για το θέμα του πόσο ιερή είναι η Συνθήκη του Μοντρέ, είναι ένας δείκτης της ανόδου του τουρκικού αναθεωρητισμού σε ένα νέο επίπεδο.

Ο κόσμος γεμίζει σταδιακά με μεσαίες και ακόμη και σχετικά μεγάλες δυνάμεις που είναι εχθρικές στις προσπάθειες των Ηνωμένων Πολιτειών, της Ρωσίας ή άλλων χωρών του «πυρηνικού κλαμπ» να καθορίσουν την παγκόσμια πολιτική χωρίς να δίνουν μεγάλη σημασία στους υπόλοιπους.

Από μόνος του, ο ακτιβισμός της εξωτερικής πολιτικής της Άγκυρας δεν μπορεί να προκαλέσει μεγάλη ανησυχία στη Μόσχα. Η χώρα αυτή δεν διαθέτει στρατιωτικούς, δημογραφικούς ή οικονομικούς πόρους για να γίνει πρόβλημα για τις πυρηνικές υπερδυνάμεις σε θέματα που αφορούν τα ζωτικά τους συμφέροντα. Οι στρατιωτικές δυνατότητες της Τουρκίας είναι αμελητέες σε σύγκριση με εκείνες της Ρωσίας, της Κίνας ή της Αμερικής, και η οικονομία της κατά διαστήματα ασθενεί. Το Αζερμπαϊτζάν και οι χώρες της Κεντρικής Ασίας, για τις οποίες μας αρέσει να συζητάμε για την τουρκική επιρροή, είναι απίθανο να επιδιώξουν να αποκτήσουν το καθεστώς του νεότερου αδελφού - γιατί αυτή η Τουρκία είναι πολύ σκληρός και ιδιαίτερος εταίρος. Γενικά δεν μπορείς να κάνεις κάτι για αυτό, καθώς η περίπλοκη ιστορική εμπειρία του περασμένου αιώνα, το σύμπλεγμα υποτίμησης από τη Δύση και, στο τέλος, ο εθνικός χαρακτήρας παίζουν τον δικό τους ρόλο. Επομένως, η εξωτερική πολιτική δεν προσφέρεται για μαθηματικά μοντέλα, επειδή οι αξίες και τα συναισθήματα παίζουν ρόλο σε αυτήν.

Έτσι, όσο περισσότερο η Άγκυρα προκαλεί προβλήματα στην ΕΕ και τις Ηνωμένες Πολιτείες, απορρίπτει τη φιλοδοξία τους, τόσο το καλύτερο για τη Ρωσία και όλους τους άλλους. Η σύγχρονη Τουρκία προσπαθεί να ξεφύγει από τον δρόμο της απόλυτης εξάρτησης από τη Δύση που είχε τεθεί τον περασμένο αιώνα, και αυτό, όπως βλέπουμε, είναι ευεργετικό. Αλλά στο ευρύτερο πλαίσιο αλλαγής ολόκληρης της διεθνούς τάξης, αυτό που κάνει η τουρκική κυβέρνηση θα δημιουργήσει νέες ανησυχίες για τη Ρωσία.

Για τη Ρωσία, η τουρκική συμπεριφορά είναι ένα δίκοπο μαχαίρι, το οποίο όχι μόνο αποφέρει οφέλη, αλλά επίσης δημιουργεί, φυσικά, πολλά προβλήματα. Στην προσεχή διεθνή τάξη, η οποία δεν θα βασίζεται στους κανόνες ή στη βούληση των μεγάλων δυνάμεων, αλλά σε μια ασταθή και συνεχώς μεταβαλλόμενη ισορροπία δυνάμεων, θα ερχόμαστε αντιμέτωποι όλο και περισσότερο με τέτοιους εταίρους. Δεν είναι πλέον δυνατό να αναγκαστεί η Τουρκία να εξυπηρετεί συνεχώς τα συμφέροντα ενός ισχυρού, όπως είναι αδύνατο, σύμφωνα με τον ορισμό του Λόρενς της Αραβίας, "να αγοράσεις έναν Άραβα».

Οι θεσμοί και οι συνθήκες του 20ού αιώνα γίνονται παρελθόν. Θα θέλαμε να δούμε την παρούσα παγκόσμια τάξη, όπου οι Ηνωμένες Πολιτείες έχουν συγκεντρώσει αποκλειστικά δικαιώματα στη λήψη αποφάσεων για θέματα ζωής και θανάτου, να την αντικαταστήσει μια νέα, όπου όλες οι δυνάμεις που έχουν αδιαμφισβήτητα στρατιωτικά πλεονεκτήματα έναντι άλλων θα έχουν ανάλογα δικαιώματα. Πρώτα απ 'όλα, η Ρωσία, αλλά και η Κίνα. Στην πραγματικότητα, η ρωσική διπλωματία έχει καλέσει και ωθήσει προς αυτήν την κατεύθυνση όλους τους εταίρους της τα τελευταία χρόνια. Και μια τέτοια τάξη θα ήταν πιο δίκαιη, καθώς πολλές πηγές εξουσίας δίνουν πάντα στους αδύναμους την ευκαιρία να στραφούν σε εναλλακτικές λύσεις. Σε κάθε περίπτωση, ο πολυπολικός κόσμος, κατά την άποψή μας, ήταν πάντα το αποτέλεσμα της συνεργασίας των ισχυρότερων.


Ωστόσο, εξετάζοντας το ζήτημα ρεαλιστικά, πρέπει να καταλάβουμε ότι μια ιδανική κατάσταση, μια επανάληψη του ευρωπαϊκού «κονσέρτου» του 19ου αιώνα σε μια νέα εκτέλεση, είναι σχεδόν αδύνατη. Για αρκετές δεκαετίες, με την αναμφισβήτητη ισχύ τους, οι δυτικές χώρες υπέταξαν ολόκληρη τη διεθνή τάξη. Η πτώση της στρατιωτικής, πολιτικής και οικονομικής ηγεμονίας τους πιθανότατα δεν θα οδηγήσει σε μεταρρύθμιση αυτής της τάξης, αλλά σε θεμελιώδη σχεδόν καταστροφή.

Υπό τις νέες συνθήκες, ο αριθμός των προκλήσεων από εκείνους που είναι προφανώς πιο αδύναμοι θα αυξάνεται συνεχώς. Θα είναι δύσκολο να τους εκφοβίσουμε και δεν έχει νόημα να επιβάλουμε μια αποφασιστική στρατιωτική ήττα - γιατί, αύριο η ενέργεια και οι φιλοδοξίες της κάθε Τουρκίας μπορεί να χρειαστούν και μάλιστα πολύ στη Ρωσία, την Κίνα, την Ευρώπη ή τις Ηνωμένες Πολιτείες.


πηγή:https://vz.ru/opinions/2021/4/7/1093383.html

Παρασκευή 2 Απριλίου 2021

Νέα κυκλοφορία: Διάλογος με την Ιστορία

 


Κείμενα για την Ιστορία και το εθνικό ζήτημα

Κυκλοφορεί από τις Εναλλακτικές Εκδόσεις

Όπως η ατομική συνείδηση, έτσι και η συλλογική συνείδηση είναι αλληλένδετη με τη μνήμη. Στον αρχετυπικό μύθο της Οδύσσειας, η περιπέτεια στη χώρα των Λωτοφάγων περιγράφει, με τρόπο απαράμιλλο, τη σχέση μνήμης και συνείδησης και τον κίνδυνο του ανθρώπου να οδηγηθεί σε πνευματικό θάνατο με την απώλεια της ταυτότητάς του. Η μνήμη σημαίνει, όμως, ιστορία – όχι, όμως, με την έννοια της απλής πληροφόρησης γεγονότων αλλά ως γόνιμη αφομοίωση του παρελθόντος, που, μέσω της ατομικής και συλλογικής αυτογνωσίας, οδηγεί σε νέες συνθέσεις. Και αυτό είναι το επιτακτικό αίτημα για τον ελληνισμό. Ο δημιουργικός διάλογος με την ιστορία του μπορεί να ανασυντάξει την ταυτότητά του και να τον καταστήσει ικανό να ανταπεξέλθει στις ιστορικές απειλές που αντιμετωπίζει.

Στην παρούσα έκδοση είναι συγκεντρωμένα κείμενα που έχουν γραφεί και δημοσιευθεί στα περιοδικά Άρδην και Νέος Ερμής ο Λόγιος. Αφορμή για τη συγγραφή των περισσοτέρων αποτέλεσε η ανάγνωση κάποιων εξαιρετικών, κατά την προσωπική μου γνώμη, δοκιμιακών ή λογοτεχνικών βιβλίων που φωτίζουν ποικίλες όψεις της ελληνικής ιστορίας και του ελληνικού πολιτισμού. Στη συλλογή συμπεριλαμβάνονται επίσης κείμενα που αφορούν στη Ρωσία, όπως και δύο εκτενή κείμενα για το εθνικό ζήτημα, που σχετίζονται με τον γενικότερο προβληματισμό του βιβλίου: το ένα για το πώς το προσέγγισαν οι Μαρξ και Ένγκελς και το δεύτερο πώς το συνέλαβε και, τελικώς, πώς το εφάρμοσε ο Λένιν.

Εξώφυλλο: Πίνακας της Γεωργίας Καραγιώργη


Κυριακή 21 Μαρτίου 2021

1824: Όταν οι Αμερικανοί πίεζαν για ανεξάρτητο ελληνικό κράτος… το οποίο θα συμπεριελάμβανε και την Κύπρο!

Είναι γνωστό το ισχυρό φιλελληνικό κίνημα στις ΗΠΑ από τις αρχές του εθνικοαπελευθερωτικού αγώνα. Η έκκληση της «Πελοποννησιακής Γερουσίας» προς τον Αμερικανικό λαό από τον οποίο ζήτησε την ηθική του συμπαράσταση πήρε μεγάλη δημοσιότητα. Ο πρόεδρος Μονρόε στις 4 Δεκεμβρίου 1822 απευθυνόμενος στο Κογκρέσο είπε μεταξύ άλλων ότι «υπάρχει δε ισχυρά ελπίς ότι ο λαός αυτός [ελληνικός] θα ανακτήση την ελευθερίαν του και την εν ίση μοίρα προς τα λοιπά έθνη θέσιν αυτού εν τω κόσμω». Σημαντική ήταν η δράση των αδελφών Everett στη Βοστώνη της Μασσαχουσέτης, όπως και του γιατρού Σαμουήλ Χάου που ήλθε στην Ελλάδα και προσέφερε ανεκτίμητες υπηρεσίες.

Οι φιλέλληνες της Αμερικής πίεζαν όχι μόνον για την ανεξαρτησία της Ελλάδος, αλλά και της δημιουργίας ενός κράτους που δεν θα περιοριζόταν στα στενά όρια της Πελοποννήσου ίσως και της Στερεάς. Αντιθέτως επιθυμούσαν τα σύνορά της να συμπεριλαμβάνουν όχι μόνον την Κρήτη αλλά και αυτήν την Κύπρο, για την οποία δεν ετίθετο καν ζήτημα αν είναι ελληνική. Ο σκοπός ήταν η δημιουργία μιας ζώνης αφενός αμυντικής ενάντια στις καταστρεπτικές επιδρομές των Τούρκων στην ανατολική Μεσόγειο, και αφετέρου η δημιουργία ενός διαδρόμου για την ανάπτυξη του εμπορίου.

Συγκεκριμένα, στις 5 Ιανουαρίου 1824 δημοσιοποιήθηκε σχετικό υπόμνημα που υποβλήθηκε στο Κογκρέσο των ΗΠΑ με τον τίτλο: «Συμπάθεια προς τους Έλληνες των κατοίκων της Βοστώνης, προς την έντιμον Γερουσίαν και Βουλήν των Ηνωμέμων Πολιτειών εν Κογκρέσω συνερχομένων». Όπως το μεταφέρει ο ιστορικός Κορδάτος* στο βιβλίο του το υπόμνημα αναφέρει:

«Οι κάτωθεν υπογεγραμμένοι, μια επιτροπή διορισθείσα προς τούτον τον σκοπόν υπό μεγάλου αριθμού πολιτών της Βοστώνης και των περιχώρων της, συγκληθέντων δια δημοσίας ειδοποιήσεως κατά την 19ην τρέχοντος, ευσεβάστως εξαιτούνται της αδείας, όπως δηλώσουν:

Ότι αισθάνονται εν βαθύ ενδιαφέρον δια την πολιτικήν κατάστασιν του λαού της Ελλάδος και χαίρουν εκ της πληροφορίας, της προσφάτως ανακοινωθείσης υπό του Προέδρου των Ηνωμένων Πολιτειών “ότι υπάρχει βάσιμος λόγος να πιστεύεται, ότι η Ελλάς θα καταστή και πάλιν ανεξάρτητον Έθνος”.

Ότι ο αγών ενός καταπιεζομένου και υποδούλου λαού δια την απόκτησιν των ανεκτιμήτων αγαθών της αυτοκυβερνήσεως, και ενός Χριστιανικού λαού δια την απόλαυσιν της θρησκευτικής ελευθερίας, αξίζει των καλλίστων ευχών αυτού του Έθνους, υπέρ της τελικής του επιτυχίας και υπέρ οιασδήποτε βοηθείας και ενθαρρύνσεως, εν συναφεία με το πρωταρχικόν καθήκον της αυτοπροφυλάξεως, τα οποία το Έθνος τούτο δυνατόν να έχη την ικανότητα να παράσχη…

Είναι τελείως προφανές, ότι η δημιουργία ενός νέου ελευθέρου Κράτους εν τη Μεσογείω, αποτελουμένου όχι μόνον από τας ακτάς της Νοτίου Ελλάδος, αλλά και από τας νήσους, ιδιαιτέρως δε την Κρήτην και την Κύπρον, θα απετέλει μίαν ισχυράν αναχαίτισιν εναντίον των υπό της Πύλης βαρβαρικώς εξηρτημένων χωρών εις εκείνας τας θάλασσας και διηυκόλυνε και αυτήν την εμπορική επιχειρηματικότητα, ήτις τώρα ευρίσκει τον δρόμον της εις ένα μόνον λιμένα της Ευρωπαϊκής ή Ασιατικής Τουρκίας…»

Αν η πρόταση των Αμερικανών είχε τότε εφαρμοστεί είναι βέβαιο ότι θα ήταν διαφορετική ιστορία όχι μόνον της Ελλάδος αλλά ολόκληρης της Ανατολικής Μεσογείου τους επόμενους δύο αιώνες.

*Γιάννης Κορδάτος, Μεγάλη Ιστορία της Ελλάδος, τ. Χ, σελ. 303-304