Συνέντευξη του Επισκόπου Κοσσυφοπεδίου, κ. Αρτεμίου

Για την επαρχία του Κοσσυφοπεδίου, η χρονική περίοδος είναι εξαιρετικά σημαντική, καθώς, μέσα στο τρέχον έτος, προβλέπεται η επίσημη ανεξαρτητοποίησή της. Το αν και πότε αυτό το δεύτερο αλβανικό κράτος θα προχωρήσει στην ένωσή του με την Αλβανία θα εξαρτηθεί πρωτίστως από τα συμφέροντα των ΗΠΑ και τις εσωτερικές ισορροπίες των Αλβανών.

Για να επιτευχθεί ο συγκεκριμένος στόχος του ανεξάρτητου αλβανικού Κοσόβου, στα χρόνια που προηγήθηκαν, μετά τη Νατοϊκή επέμβαση, πραγματοποιήθηκε μια σχεδιασμένη και «σιωπηλή» εθνοκάθαρση. Ο μοναδικός θεσμός που απέμεινε να υπερασπίζεται τα δικαιώματα των Σέρβων της επαρχίας του Κοσσυφοπεδίου είναι η Μητρόπολη της Ράσκας και Πριζρένης και ο Επίσκοπος Αρτέμιος ο οποίος, κάτω από τις πλέον αντίξοες συνθήκες, επιδιώκει απεγνωσμένα να ενημερώσει τη διεθνή κοινότητα για τα όσα συμβαίνουν στη μητρόπολή του. Στα πλαίσια αυτά έδωσε και μια συνέντευξη τύπου στην Αθήνα, παραθέτοντας σημαντικότατα στοιχεία για τη διαμορφωθείσα κατάσταση. Εκτενές απόσπασμα της συνέντευξης είναι το κείμενο που ακολουθεί.

Σωτήρης Δημόπουλος

[…] Το Κοσσυφοπέδιο και τα Μετόχια είναι ένα ανοικτό τραύμα του σερβικού λαού. Αιμορραγεί εδώ και έξι χρόνια. Βέβαια, η ιστορία του Κοσσυφοπεδίου κρατά εδώ και 800 χρόνια, από τον 12ο αιώνα, και είναι η κοιτίδα του σερβικού πολιτισμού και του έθνους. Ό,τι είναι τα Ιεροσόλυμα για τους Εβραίους είναι για τους Σέρβους το Κοσσυφοπέδιο. Ό,τι είναι η καρδιά για το ανθρώπινο σώμα είναι το Κοσσυφοπέδιο για τους Σέρβους…

Το αμερικανικό πεντάγωνο και η Μαύρη Θάλασσα

Στις 2 Μαρτίου, στην ιστοσελίδα του EurasiaNet (http://www.eurasianet.org/ –που λειτουργεί στα πλαίσια του Central Eurasia Project, ενός από τα προγράμματα του Open Society Institute), δημοσιεύθηκε ένα εξαιρετικά διαφωτιστικό άρθρο σχετικά με την αμερικανική πολιτική στην περιοχή της Μαύρης Θάλασσας, με τον τίτλο Το Πεντάγωνο πιέζει τις χώρες της Μαύρης Θάλασσας να αναπτύξουν μια περιφερειακή προσέγγιση σε ζητήματα ασφαλείας και ρίχνει το βάρος του στην τουρκική ηγεμονία στην περιοχή. Οι πληροφορίες που παρέχει ο αναλυτής Joshua Kucera και οι οποίες προέρχονται από ανώτατο αξιωματούχο του αμερικανικού υπουργείου Άμυνας, καταγράφουν τον σχεδιασμό της Ουάσιγκτον για τη συγκεκριμένη περιφέρεια, αλλά και τη δυστοκία των Η.Π.Α. να προωθήσουν τους σχεδιασμούς τους εξαιτίας των αδιεξόδων που αντιμετωπίζουν στα πολεμικά μέτωπα του Ιράκ και του Αφγανιστάν:

Το αμερικανικό υπουργείο Άμυνας έχει σχεδιάσει μια νέα στρατηγική για την περιφέρεια της Μαύρης Θάλασσας, που επικεντρώνεται στην προσπάθεια να βάλει τις χώρες γύρω από αυτή να αναπτύξουν μια κοινή περιφερειακή προσέγγιση σε ζητήματα ασφαλείας.

Ισλάμ και Εθνικά Κινήματα στο Βόρειο Καύκασο (Κιρκάσιοι, Αμπχάζιοι, Μπαλκάριοι, Καρατσάι)

Χάρτης του "Εμιράτου του Καυκάσου"

Η αναμφισβήτητη οικονομική και πολιτική επανάκαμψη της Ρωσσίας και το τέλος του πολέμου στην Τσετσενία δημιούργησαν νέα δεδομένα στις εθνοτικές αντιθέσεις στο εσωτερικό της ρωσσικής ομοσπονδίας. Τούτο, όμως, δεν σημαίνει ότι οι αντιθέσεις αυτές έπαψαν να υφίστανται. Ιδιαιτέρως στην ευαίσθητη περιφέρεια του Καυκάσου το τοπίο παραμένει ομιχλώδες και σε πρόσφατη έρευνα καταδεικνύεται ότι το 57% των Ρώσσων θεωρεί την κατάσταση ακόμη τεταμένη, ενώ το 10% κρίσιμη.

Ο Καύκασος αποτελεί για αιώνες έναν κομβικό γεωπολιτικό και πολιτισμικό χώρο. Οι ορεινοί όγκοι του προσέφεραν καταφύγιο σε δεκάδες καταδιωκόμενα φύλα, που προέρχονταν είτε από τις στέπες του βορρά είτε από την Μεσοποταμία και την ανατολική Μ. Ασία. Έτσι εξηγείται και η πανσπερμία εθνοτήτων που διαβιούν ακόμη εκεί. Οι ιδιαιτερότητες του μωσαϊκού αυτού δεν επέτρεψαν την ανάδυση μιας δυνάμεως που να συνενώσει το σύνολο των λαών του Καυκάσου και ως αποτέλεσμα η περιοχή ήταν μόνιμα στόχος εκτεταμένων επεκτατικών διαδικασιών από συγκροτημένες εξωκαυκασιανές εθνικές ομάδες: Σκύθες, Μογγόλοι, Χαζάροι, Πέρσες, Οθωμανοί, Ρώσσοι.

Οι ρωσο-τουρκικές σχέσεις

 

Μετά την διάλυση της Σοβιετικής Ένωσης η Ρωσία και η Τουρκία βρέθηκαν σε νέες γεωπολιτικές συνθήκες όπου:

α. για πρώτη φορά (εκτός της περιόδου 1918-1920) δεν έχουν κοινά ηπειρωτικά σύνορα,

β. για πρώτη φορά έπειτα από δεκαετίες δεν ανήκουν σε αντίπαλα πολιτικο-στρατιωτικά μπλοκ,

γ. η Ρωσία βρέθηκε σε αδυναμία, στρατιωτική και πολιτική, να διατηρήσει στην σφαίρα επιρροής της τις περιοχές του νοτίου Καυκάσου και της Κεντρικής Ασίας.

Το γεωπολιτικό κενό που προκάλεσε η ρωσική παρακμή ήλθε να το καλύψει η Τουρκία. Ιδιαιτέρως το πρώτο διάστημα, στηριζόμενη στις αρχές του παντουρκισμού, διεύρυνε την επιρροή της τόσο στον Καύκασο όσο και στην Κεντρική Ασία και προωθούσε το «τουρκικό μοντέλο» ανάπτυξης. Η πολιτική αυτή βρήκε υποστήριξη από την Δύση και πρωτίστως από τις Η.Π.Α. για δύο κυρίως λόγους:

α. την αποτροπή της επέκτασης του ισλαμικού φονταμενταλισμού.

β. τη δημιουργία αντίβαρου στην ρωσική επιρροή.

Ο ανταγωνισμός για τον έλεγχο της Ευρασίας

Σύμφωνα με τους θεωρητικούς της ρεαλιστικής σχολής των διεθνών σχέσεων, κατά την περίοδο πού ακολουθεί την επικράτηση μιας μοναδικής ηγεμονικής δυνάμεως παρατηρούνται δύο ταυτόχρονες τάσεις:

α. το κράτος νικητής προωθεί αξίες που διεκδικούν οικουμενικότητα, ως όχημα εμπέδωσης της ηγεμονίας του, ενώ

β. αναδυόμενες εστίες ισχύος αμφισβητούν την μονοπολική κατάσταση, διεκδικώντας αύξηση της δικής τους επιρροής.
Πέραν πάσης αμφιβολίας η μετα-ψυχροπολεμική περίοδος διέπεται ακριβώς από αυτές τις αντίρροπες δυναμικές. Απέναντι στην αλματώδη αμερικανική επέκταση διαμορφώθηκαν ανταγωνιστικές διαθέσεις, σε μια εικόνα που grosso modo ανταποκρίνεται στην περιγραφή του Χάντινγκτον για τις πολιτισμικές ζώνες.  Η πλέον συγκροτημένη  αμφισβήτηση της αναδιαμόρφωσης των γεωπολιτικών συσχετισμών προέρχεται από τη Ρωσία. Η επανάκαμψη της ρωσικού παράγοντα στις διεθνείς εξελίξεις σε τέτοιο υψηλό βαθμό συνιστά οπωσδήποτε μία ιστορική έκπληξη, λαμβάνοντας υπ όψη το ελάχιστο χρονικό διάστημα που μεσολάβησε από την διάλυση της ΕΣΣΔ.

Κράτος και Ιδεοληψίες των ελληνικών ελίτ

Γεγονός πέραν πάσης αμφισβητήσεως αποτελεί η στροφή που έχει επισυμβεί τα τελευταία χρόνια στην διεθνή σκηνή και στους προσανατολισμούς των ιδεολογικών τάσεων. Οι «προφητείες» για το επερχόμενο τέλος του θεσμού του «έθνους-κράτους» (ακόμη και του τέλους των εθνών) υπεχώρησαν εμπρός στην αυξανόμενα καταλυτική παρουσία των κρατικών οντοτήτων στο νέο διεθνές συγκρουσιακό περιβάλλον.

Χαρακτηριστικότερο, ίσως, παράδειγμα, αποτελούν οι ίδιες οι ΗΠΑ. Η επιδίωξή τους να διατηρήσουν και να επεκτείνουν την μονοπολική τους ηγεμονία πραγματοποιείται μέσω της κρατικής τους ισχύος. Γι’ αυτό τον λόγο και οι θεσμοί του αμερικανικού κράτους δεν έχουν υποστεί την ελάχιστη απονέκρωση ή έστω χαλάρωση στο προηγηθέν διάστημα.

Σε ανάλογες κατευθύνσεις οφείλεται, όμως, και το «κινεζικό θαύμα». Μια κεντρικά ελεγχόμενη  οικονομική επέκταση, που συνεχίζεται αδιαλείπτως από τα τέλη της δεκαετίας του ’70, δημιούργησε τις προϋποθέσεις για την ανάδειξη της Κίνας σε παγκόσμια δύναμη.

Αλλά και η επανάκαμψη της Ρωσικής Ομοσπονδίας,  ως κυρίαρχου παράγοντα της διεθνούς διπλωματίας, στηρίχθηκε, κυρίως, στην ενίσχυση των κρατικών δομών, του συγκεντρωτισμού και της συμπόρευσης κρατικής πολιτικής και οικονομίας.

 Παράλληλα, σε όλες τις περιπτώσεις, η κυρίαρχη εθνική ταυτότητα όχι μόνον δεν υφίσταται επίθεση, αλλ’ αντιθέτως ενισχύεται συστηματικά από την κεντρική εξουσία.

H θέση της Αλβανίας στον ισλαμικό ευρασιατικό άξονα

Χάρτης της "Μεγάλης Αλβανίας"

Παρά την αισιόδοξη ρητορεία που επαγγελόταν την έλευση μιας νέας εποχής, η ανακατάταξη των συσχετισμών ισχύος του μεταψυχροπολεμικού κόσμου έχει να παρουσιάσει τόσο νικητές όσο και ηττημένους.

Στις πλέον ωφελημένες δυνάμεις συγκαταλέγεται οπωσδήποτε η Αλβανία και εν γένει το αλβανικό έθνος. Η ανάδυση του αλβανικού παράγοντα από τον ρόλο του βαλκανικού παρία σε αυτόν μιας εξαιρετικά υπολογίσιμης δύναμης είναι μία πραγματικότητα, είτε δημιουργηθεί η «Μεγάλη Αλβανία» είτε νομιμοποιηθεί το μεταβατικό «οιονεί κράτος-δορυφόρος» της Αλβανίας στο Κόσσοβο και μια διευρυμένη αυτονομία στο Τέτοβο.

Η επιτυχής αλβανική πολιτική εδράζεται αναμφίβολα στην υποστήριξη των ΗΠΑ, καθώς στον βαλκανικό χώρο η Ουάσιγκτον διαμορφώνει εν πολλοίς μόνη της τις νέες συντεταγμένες. Η υποχρεωτική, λόγω των εσωτερικών της προβλημάτων, αναδίπλωση της Ρωσσίας, αλλά και οι παλινωδίες της Ε.Ε. επέτρεψαν την απρόσκοπτη αμερικανική ρύθμιση.

Η απόλυτη και επίμονη αυτή στήριξη του αμερικανικού παράγοντα στις αναθεωρητικές βλέψεις του αλβανικού στοιχείου, όπως και του μουσουλμανικού στην Βοσνία, με την διενέργεια ακόμη και στρατιωτικών επεμβάσεων επί ευρωπαϊκού εδάφους, δεν μπορεί παρά να οδηγεί στο συμπέρασμα ότι αυτή αποτελεί πράξη ενός μακροπρόθεσμου σχεδιασμού.