Σάββατο 12 Απριλίου 2014

Греческие общины в Украине и греко-украинских отношений в 90-е годы, Сотирис Димопулос


Греческие общины Донецкой Области


Происходившие во второй половине 80-х годов изменения внутри Советского Союза открыли возможности установления прямых связей между советскими республиками и Грецией. Определенное ослабление бюрократической системы согласования с центральными ведомствами позволило вовлечь в процесс сотрудничества новые контингенты деятелей културы и науки, бизнесменов.
Именно в этот период были организованы и первые греко-украинские предприятия, дополнительный импулс получил туризм, возникли предпосылки для укрепления непосредственных отношений между Грецией и независимой Украиной в будущем.[1]
Важным фактором в развитии отношений между двумя странами является присуствие на южных территориях Украины компактно проживающих греческих общин.
По данным статистического сборника ‘‘Население СССР 1987’’, общее количество греческого населения, проживающего в различных районах бывшего СССР, составляло 358 тысяч человек, в том числе в Украине 104.091 человек.[2]

Πέμπτη 10 Απριλίου 2014

"Β΄ παγκόσμιος πόλεμος (περίοδος 1942-1945)", Διάλεξη στο "Κυπριακό Κέντρο Ευρωπαϊκών και Διεθνών Υποθέσεων", Πανεπιστήμιο Λευκωσίας

Στη διάλεξη που προηγήθηκε, έγινε η παρουσίαση των γεγονότων που ξεκινούν από την εισβολή της Γερμανίας στην Πολωνία, που θεωρείται και η έναρξη του β΄ παγκοσμίου πολέμου, έως και το τέλος του 1941. Βεβαίως, οι ημερομηνίες ενίοτε είναι αρκετά συμβατικές. Ήδη πριν από την εισβολή στην Πολωνία θα προηγήθηκαν η προσάρτηση της Τσεχοσλοβακίας αλλά και ο Ρωσο-ιαπωνικός πόλεμος στο μέτωπο της Μογγολίας-Μαντζουρίας το καλοκαίρι του 1939. http://vladimirets.org/My%20Shozam%20Galleries/Map%20Collection/1/imgMed/ww2_1939-42.jpg


Ο βομβαρδισμός, πάντως, από τους Ιάπωνες του αμερικανικού στόλου στο Περλ Χάρμπορ της Χαβάης συνιστά σε κάθε περίπτωση τη παγκόσμια διεύρυνση του πολέμου. Μια εξέλιξη, που ίσως επιθυμούσε ο πρόεδρος Ρούζβελτ, ώστε σαν αφορμή να τη χρησιμοποιήσει για την είσοδο των ΗΠΑ στον πόλεμο, απέναντι στις ισχυρές φωνές του απομονωτισμού, που ήθελαν την Αμερική αμέτοχη στα ευρωπαϊκά δρώμενα. Χωρίς αμφιβολία, ο β΄ παγκόσμιος πόλεμος ήλθε ως συνέχεια του πρώτου. Ήλθε να κλείσει τις εκκρεμότητες του Μεγάλου πολέμου 1914-1918, και εν πολλοίς οι αιτίες που προκάλεσαν την άνοδο των ιδεολογιών και των κινημάτων που ήθελαν να πάρουν τη ρεβάνς από την ήττα, ανιχνεύονται στην επαύριον των συμφωνιών ειρήνης 1918-1920.
·      Υπήρχε η δυνατότητα να αποφευχθεί ο δεύτερος πόλεμος;
·    Θα μπορούσε το σύστημα διεθνούς ασφάλειας και θεσμοί όπως η Κοινωνία των Εθνών,  να επέβαλαν τη διευθέτηση των διαφορών με ειρηνικά μέσα;
·     Θα μπορούσε μια δικαιότερη συμπεριφορά προς τη Γερμανία να αποτρέψει την γιγάντωση του εθνικοσοσιαλισμού;
·     Θα μπορούσε το ολοκληρωτικό σύστημα της Σοβιετικής Ένωσης και ο σταλινισμός να κατέρρεαν από ίσως μια λαϊκή εξέγερση, αν δεν υπήρχε ο εξωτερικός κίνδυνος που δικαιολογούσε την άγρια καταστολή;
Τα ερωτήματα αυτά έχουν σημασία και η ανάδειξή τους αποτελούν μαθήματα για το σήμερα και το αύριο. Η ιστορία, όμως, είναι ιστορία και ως τέτοια πρέπει να την εξετάζουμε. Χωρίς «αν» αλλά με «γιατί» και «διότι».

Παρασκευή 4 Απριλίου 2014

Η Μολδαβία νέο πεδίο αντιπαράθεσης Δύσης-Ρωσίας

https://blogger.googleusercontent.com/img/b/R29vZ2xl/AVvXsEiCl38wy2eFr2zdQhfkmmeJ5gn1Fq69ZdJ7HaQuoizFA2XMfKlVTWcYV-5afnsqfXClnPzqaQK3GlRSy59ocAS6WdtyprMq0B3DQvWJRrNgSZ7XBFgzjq6RhrvebraSpbzdj12bjY-9MVw/s400/Moldova+map.png 
Η ουκρανική κρίση και η προσάρτηση της Κριμαίας στη Ρωσική Ομοσπονδία επανέφεραν στο προσκήνιο το πρόβλημα της Μολδαβίας. Οι κάτοικοι  της Υπερδνειστερίας ζητούν, πλέον, να ενταχθούν και αυτοί στη Ρωσία, σύμφωνα και με το δημοψήφισμα που διεξήγαγαν το 2006, όπως και οι Γκαγκαούζοι στα νότια της χώρας. Την ίδια ώρα, με παρότρυνση της Δύσης, η νέα εξουσία στο Κίεβο μπλόκαρε τα σύνορα της φιλορωσικής περιοχής, απαγορεύοντας την έξοδο των κατοίκων της προς τα ανατολικά.
Στην πραγματικότητα, επρόκειτο για μια αναμενόμενη εξέλιξη. Η μικρή αυτή χώρα, με πληθυσμό περίπου 3,5 εκατομμύρια, επηρεάζεται αυτόματα από τις γεωπολιτικές ανακατατάξεις στον ευρύτερο ρωσικό χώρο επιρροής. Άλλωστε, στο παρελθόν λειτούργησε ως πύλη επικοινωνίας των Βαλκανίων με το ρωσικό κόσμο.
Βασικό στοιχείο της ταυτότητας της Μολδαβίας είναι η ανθρωπογεωγραφική της διαίρεση. Δυτικά του ποταμού Δνείστερου, στη Βεσσαραβία, ο πληθυσμός είναι ρουμανόφωνος ενώ ανατολικά, στην Υπερδνειστερία, ρωσόφωνος και κατά πλειοψηφία σλαβικός. Ο διχασμός αυτός έχει σφραγίσει τη πρόσφατη ιστορική πορεία της περιοχής. Η Ρουμανία τη θεωρεί ως αναπόσπαστο τμήμα της, ενώ η Ρωσία ως όριο της παρουσίας της στις παρυφές των Βαλκανίων.

Δευτέρα 17 Μαρτίου 2014

Ο στρατηγικός σχεδιασμός της Μόσχας

http://www.washingtonpost.com/blogs/worldviews/files/2013/12/Ethnolingusitic_map_of_ukraine.png 
Όλα δείχνουν ότι η κρίση στην Ουκρανία συνιστά και επισήμως την απαρχή ενός νέου «ψυχρού» πολέμου. Η αντιπαράθεση μεταξύ των ΗΠΑ, ως παγκόσμια ηγεμονική δύναμη, και της Ρωσίας, που διεκδικεί αναβαθμισμένο ρόλο μετά την περίοδο αναδίπλωσης που ακολούθησε τη διάλυση της ΕΣΣΔ, δεν περιορίζεται στην Ουκρανία και δεν αφορά μόνον τους δύο τους. Επηρεάζει άμεσα ή έμμεσα τις ισχυρότερες περιφερειακές δυνάμεις, όπως την Ευρωπαϊκή Ένωση και την Κίνα, αλλά και τους συσχετισμούς σε πολλαπλές εστίες έντασης και ανταγωνισμού σε πλανητικό επίπεδο.
Για να ανασταλεί αυτή η διαδικασία βασική προϋπόθεση είναι η υποχώρηση της Ρωσίας. Που σημαίνει άρνηση από τη Μόσχα της προσάρτησης της Κριμαϊκής χερσονήσου, που μπήκε πλέον στη τελική της φάση, αλλά και άρνηση της «υποχρέωσής» της για προστασία των Ρώσων και φιλορώσων κατοίκων της ανατολικής και νότιας Ουκρανίας. Αν δεν συμβούν αυτά τότε το παιχνίδι της Ουκρανίας θα φανεί ότι το έχει κερδίσει ο Πούτιν. Κι αυτό το ενδεχόμενο είναι οδυνηρό για τον Ομπάμα και την αμερικανική εξωτερική πολιτική.

Δευτέρα 10 Μαρτίου 2014

Από την «πλατεία της Επανάστασης» στη «Μαϊντάν»

http://larsbrownworth.com/blog/wp-content/uploads/2011/03/naveStSophiaKiev.gif
ΑΓΙΑ ΣΟΦΙΑ ΚΙΕΒΟΥ (1037)
Ήταν κάποιο αυγουστιάτικο δειλινό, στο μακρινό 1987. Το μελιχρό φως διαμόρφωνε ένα σχεδόν ονειρικό τοπίο στην «πλατεία της Επανάστασης» του Κιέβου. Εκατοντάδες νέοι κατέφθαναν με το Μετρό απ’ όλες τις συνοικίες. Άλλοι έρχονταν κατά παρέες από το βουλεβάρτο της Κρεσσιάτικ. Το δρόμο που, πριν από 999 χρόνια τότε, πέρασαν οι στρατιώτες του πρίγκηπα Βλαδίμηρου για να βαπτισθούν, θέλοντας και μη, χριστιανοί στον πλατύ Δνείπερο. Στο πλάι του ο σκληρός αλλά οξυδερκής ηγεμόνας είχε την βυζαντινή πριγκηποπούλα, που παντρεύτηκε στην χερσόνησο της Κριμαίας.
Η βυζαντινή σφραγίδα θα έμενε ανεξίτηλη στην όψη της όμορφης αυτής πόλης, του λίκνου του ρωσικού πολιτισμού. Όπως στην Αγία Σοφία, που λίγα βήματα από την πλατεία, έστεκε σε πείσμα των καιρών. Με τους ανατολίτικους χρυσούς τρούλους της,  αυτούς που μοιάζουν με κρεμμύδι –αλλά που στο εσωτερικό της οι εικονογραφίες της είναι βυζαντινές και οι επιγραφές επάνω τους στα ελληνικά. Όπως, λίγο μακρύτερα, στη Πετσέρσκαγια Λαύρα, τη Λαύρα των Σπηλαίων –εκεί που ο μοναχός Αντώνιος ο Αθωνίτης ίδρυσε τη περιβόητη μοναστική κοινότητα. Εκεί, επίσης, που ο μοναχός Νέστωρ συνέγραψε το πρώτο ρωσικό Χρονικό. Και η Λαύρα επέζησε στο χρόνο παρά τις καταστροφές των Ταταρο-Μογγόλων, την απόπειρα αρπαγής της από την Ουνία, την μανία της επανάστασης και τη λεηλασία των Ναζί. Τότε, στη δεκαετία του ’80, άρχιζε να «μπουμπουκιάζει» και πάλι, μισή μουσείο, μισή χώρος λατρείας.

Σάββατο 8 Μαρτίου 2014

Αναλύοντας την ουκρανική κρίση


http://fc08.deviantart.net/fs71/i/2010/040/5/5/End_of_the_Crimean_War_by_WarlockNJsl.jpg
TO ΤΕΛΟΣ ΤΟΥ ΚΡΙΜΑΪΚΟΥ ΠΟΛΕΜΟΥ (1856)

Επιχειρώντας μια αρχική προσέγγιση στα γεγονότα της Ουκρανίας και στις επιπτώσεις τους στο διεθνές σύστημα διατυπώνουμε μια σειρά συμπερασμάτων: 
1. Κορυφαία αντιπαράθεση στην παγκόσμια ισορροπία ισχύος παραμένει αυτή μεταξύ των Ηνωμένων Πολιτειών Αμερικής και της Ρωσικής Ομοσπονδίας. Είκοσι τρία έτη μετά τη πτώση του σοσιαλισμού και της Σοβιετικής Ένωσης, αποδεικνύεται ότι οι κανόνες της Γεωπολιτικής είναι διαχρονικοί. Έτσι, η Ρωσία αποτελεί τον κυριότερο αντίπαλο των ΗΠΑ, όχι εξαιτίας των εμμονών του υπερσυντηρητικού αμερικανικού κατεστημένου αλλά, λόγω των ασύγκριτων πλεονεκτημάτων της (φυσικοί πόροι και αχανής έκταση, στρατιωτικό δυναμικό, πολιτικό προσωπικό με αυτοκρατορική οπτική στις διεθνείς σχέσεις, πολιτισμικό βάθος) που μπορεί, σε συνεργασία βέβαια με άλλες περιφερειακές δυνάμεις, να απειλεί την παγκόσμια αμερικανική ηγεμονία.
2. Η ουκρανική κρίση αλλάζει πλέον το διεθνές τοπίο. Όποια κι αν είναι η κατάληξή της τίποτε δεν θα είναι όπως πριν. Φαίνεται ότι μόλις ξεκίνησε, και επισήμως, ένας νέος «ψυχρός πόλεμος», με άγνωστη για την ώρα κατάληξη,. Η μεταβατική περίοδος που ακολούθησε τη διάλυση της Σοβιετικής Ένωσης, και την απόλυτη ηγεμονία των ΗΠΑ, κλείνει με τα γεγονότα του Κιέβου και της Κριμαίας. Θα έχει προηγηθεί, όμως, σειρά εξελίξεων στην κεκαυμένη ζώνη, που ξεκινά από την Κεντρική Ασία και καταλήγει στη Λιβύη, που έχουν πλήξει το γόητρο των ΗΠΑ και τα αμερικανικά συμφέροντα. Ανάμεσά τους τα γεγονότα που σήμαναν συναγερμό στην Ουάσιγκτον, υπήρξαν η αντεπανάσταση των στρατιωτικών στην Αίγυπτο και η αντοχή του Άσαντ στη Συρία. Η αδυναμία των ΗΠΑ να επιβάλλουν την επιθυμητή λύση έδωσε το μήνυμα ότι η υπερδύναμη ήταν σε υποχώρηση. Και επειδή στον διεθνή ανταγωνισμό δυνάμεων δεν υπάρχουν κενά, ο Πούτιν φρόντιζε με ταχύτητα να τα καλύπτει. Αυτό προκάλεσε την αντεπίθεση των Αμερικανών σε πολλά μέτωπα, με κορύφωση την αυλή της Ρωσίας, την Ουκρανία.